Những biến chuyển trên thế giới qua các năm Tý
Hồ Đinh
Tuy lịch sử tới giờ vẫn còn là một khoa học có tính mơ hồ nhưng ít ra nó cũng giúp chúng ta biết được những diễn tiến của các biến cố đã qua, đồng thời ghi lại những sự kiện này, dù chỉ là một khoảnh khắc trong không gian nói về sự phát triển và tồn vong của nhân loại. Nhưng có lẽ chiến tranh là một sự kiện được ghi chép nhiều nhất, bởi đó là một trong những mặt thật của lịch sử thế giới, mà đặc biệt Năm Tý nào cũng thấy xảy ra.
- Hòa Lan bị quân Trịnh Thành Công đánh đuổi khỏi Đài Loan nên chạy xuống phương Nam chiếm Nam Dương Quần Đảo, thành lập công ty Ấn Độ-Hòa Lan (Compagnie des Indes Néerlandaises) đặt trụ sở tại Batavia là thủ đô của Nam Dương thời đó.
Từ sau cuộc chiến tranh lạnh giữa hai khối tự do và cộng sản, rồi tiếp theo là vụ khủng bố 11 tháng 9 năm 2001, thì cuộc chiến toàn cầu cũng chuyển hướng sang một cuộc chiến tranh mới, giữa Hoa Kỳ cùng với các đồng minh và Nhóm Hồi Giáo cực đoan, mà giáo sư Samuel P. Huntington đã viết trong bài 'The clash of civilizations' và gọi đó là sự va chạm của các nền văn minh? nhưng thực chất chỉ là sự tranh chấp năng lượng.
Hiện không ai biết được tương lai của nhân loại sẽ thế nào dù đã có nhiều tương tri sấm ký xuất hiện. Bởi vì ranh giới chiến tuyến trong các cuộc giao tranh sắp tới nếu có, sẽ chẳng còn là sự đối đầu ý thức hệ như trước, mà là sự giành giựt năng lượng, tài nguyên, thị trường kinh tế giữa các nước để mà sinh tồn. Vấn đề còn lại là chiến tranh thế giới thứ ba liệu có xảy ra hay không? khi nào và dưới hình thức gì. Nhưng rõ ràng cuộc chiến tranh lạnh đã xảy ra rồi, giữa Mỹ và Nga-Tàu về nhiều vấn đề, từ nguyên tử cho tới buôn bán đồng lúc với cuộc chiến giữa thiện ác, độc tài khủng bố và tự do dân chủ. Sự kiện nào cũng bức xúc và đều có thể là nguyên nhân dẫn đến cuộc chiến nguyên tử tiêu diệt nhân loại. Nhiều điểm nóng trên thế giới không phải chỉ có Trung Đông, Trung Á mà ngay cả Đông Âu và nguy hiểm nhất vẫn là mặt trận Thái Bình Dương, có nguy cơ bùng nổ bất cứ lúc nào khi Tây Tạng, Đài Loan và ngay cả Hồng Kông tuyên bố ly khai độc lập. Câu chuyện Bắc Hàn hứa hủy bỏ nguyên tử để cùng Nam Hàn thống nhất Triều Tiên, chỉ là màn hỏa mù tạm bợ, mà ai cũng đầu thấy rõ
Mắc kẹt trong buổi giao thời bại hoại này, trước sự lộng hành của các tập đoàn lái súng và chính trị con buôn da trắng da vàng, tự đẻ ra những qui luật luân lý trên đầu súng giả dối để cướp đoạt dần mòn sinh mệnh của mọi cá nhân và những quốc gia dân tộc nhược tiểu trong đó có VN. Hy vọng đây không phải là sự trùng hợp ngẩu hứng khi các biến chuyển của thế giới lại dồn dập xảy ra trong những tháng cuối cùng của năm 2007 và Năm Tý sắp tới, mà cầm tinh của nó là CHUộT, một con vật chuyên phá hoại gây tổn hại cho nhân loại..
Lịch sử là vậy đó nên không ai kể cả người Mỹ dám bẻ cong ngòi bút để xuyên tạc sự thật vì mặt trời sẽ đốt cháy tất cả những vỏ bọc che đậy bên ngoài sự giả đối kể cả vàng ròng cứng rắn, mà chúng ta ai cũng đã thấy nghe và ngậm ngùi về những câu chuyện của lịch sử.
+ Canh Tý (100): Phù Nam giao thiệp với Trung Hoa và Ấn Độ. Người Chàm lập nước gọi là Lâm Ấp. Nền văn minh Teotihuacan của Châu Mỹ La Tinh, phat triển sớm nhất tại vùng đất nay thuộc lãnh thổ Mễ Tây Cơ. Nhà Thiên Văn Học Claude Ptolémée, người Hy Lạp tổng họp tất cả các kiến thức về thiên văn học đương thời, để viết cuốn bách khoa Almaget, mở đường cho cho hệ thống cơ học vũ trụ sau này.
+ Canh Tý (220): Con Tào Tháo là Tào Phi ép Hán Hiến Đế nhường ngôi. Nhà Đông Hán mất từ đó và Trung Hoa lại chia thành ba nước Bắc Ngụy, Tây Thục và Đông Ngô chém giết lẫn nhau suốt 3 thế kỷ, làm cho dân chúng Trung Hoa lầm than đói khổ và chết chóc không kể xiết. VN thời đó chỉ là một quận của Đông Ngô, có tên là Giao Châu do Thái Thú Sĩ Nhiếp cai trị.
+ Canh Tý (280): Tấn Võ Đế sai Đổ Dự đánh Đông Ngô, vua Tôn Hạo đầu hàng, nước Tàu lại thống nhất.
+ Canh Tý (340): Chế độ tu viện phát triển ở phía tây Đế Quốc La Mã.
+ Canh Tý (520): Bồ Đề Lạt Ma (Bodhiharma) lúc đó đã 80 tuổi, từ Ấn Độ đến thuyết pháp tại nuớc Lương (Quảng Châu) nhưng không được Võ Đế trọng dụng. Sau đó tới nước Ngụy cũng thất bại, vì vậy lên tu tại chùa Thiếu Lâm trên núi Thánh Thất và trở thành Tổ Thứ Nhất của Thiền Phái Trung Hoa.
+ Nhâm Tý (532): Cuộc nổi loạn tại Nika kéo dài trong 8 ngày, suýt lật đổ Hoàng Đế Justinien của Đế Quốc La Mã.
+ Canh Tý (640): Với quân đội cường thịnh, nhà Đường sau khi chiếm nước Đột Quyết, lập vùng An Bắc Đô Hộ Phủ. Năm 640 lại chiếm được các nước Đột Dục Hồn và Cao Xương lập ra An Tây Đô Hộ Phủ.
+ Bính Tý (676): Tổ thứ 6 của Thiền Phái Trung Hoa là Huệ Năng thoát được cuộc đuổi giết của đồng môn, chạy về Miền Nam lánh nạn và viên tịch vào năm 75 tuổi. Từ đó Thiền Phái không truyền Y Bát cho đệ tử kế thừa mà chỉ di ngôn lại Tâm Pháp, để tránh cảnh huynh đệ tương tàn trong chốn Phật Môn.
+ Canh Tý (880): Người Hồi Giáo tấn công xâm chiếm lãnh thổ thuộc Đế Quốc La Mã tại các vùng Sicilia, Palermo, Messina, Rome và Malta.
+ Canh Tý (1000): Nhà thám hiểm Ericsson tới được bờ biển Bắc Mỹ và đặt tên là Winsland. Tập Anh Hùng Ca nổi tiếng của nhà văn Tây Âu là Chanson de Roland, nói về sự chiến thắng vẽ vang của quân đội Charlemagne với quân Ả Rập năm 778.
- Ba nước Bắc Âu là Na Uy, Thụy Điển và Đan Mạch đều dành được độc lập. Đặc biệt con trai của Erik Le Rouge người Viking đã mở mang bờ cỏi cho Đan Mạch khi tìm được Đảo Groenland (986), mở đầu cho cuộc phiêu lưu tìm đất mới của các nước Tây Phương lúc đó, trước khi Kha Luân Bố tìm ra Châu Mỹ. Di tích còn lại của người Viking Bắc Âu tại Mỹ là vùng Vinland The God tại Boston.
+ Bính Tý (1096): Cuộc Thập Tự Chinh sang Tiểu Á lần thứ nhất, từ Âu Châu chiếm thành phố Constantinople rồi vượt Địa trung Hải chiếm Antioch, Jerusalem và thành lập đế quốc La Mã Đông Phương (1099-1291).
+ Nhâm Tý (1192): Cuộc Thập Tự Chinh sang Phương Đông lần thứ ba có sự tham dự của nhiều vua chúa Châu Âu thời đó như Hoàng Đế Đức Fredrick 1 Barbarossa, Quốc Vương Pháp Philippe Auguste và Vua Anh Richard I. Quân Thập Tự chiếm được Acra nhưng Jerusalem lại bị người Hồi Giáo chiếm.
- Tại Nhật là thời kỳ Mạc Phủ Kamakura cai trị, thiết lập chế độ lãnh chúa quân phiệt.
+ Giáp Tý (1204): Cuộc Thập tự chinh sang Phương Đông lần thứ tư có sự tham gia của các lãnh chúa phong kiến tại Pháp, Đức, Ý. Quân Thập Tự Chinh chiếm được Constantinople và lập Giáo Hội Thiên Chúa Giáo Phương Đông.
+ Mậu Tý (1228): Cuộc Thập Tự Chinh sang Phương Đông lần thứ VI do Hoàng Đế Đức Fredrick chỉ huy. Trận chiến kết thúc người Á Rập thua trận nên Ai Cập phải ký hiệp ước trả lại cho Thiên Chúa Giáo thánh địa Jerusalem, Nazareth và Bethlehem.
+ Canh Tý (1240): Nguyên Thái Tông sai anh là Truật Xích hiệp với con là Bát Đo sang đánh Tây Bá Lợi Á, Nga La Tư. Quân Mông Cổ tới đâu làm cỏ và đốt rụi hết thành phố xóm làng tại Riazan, Vladimir, Kiev.. Sau đó tràn xuống Tây Âu chiếm Ý Đại Lợi, làm rung chuyển cả thế giới, vậy mà đâu ai ngờ khi quân Mông-Nguyên sang tấn công VN, ba lần bị quân dân Đại Việt và các vị vua Trần cùng Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn đánh cho không còn manh giáp phải chạy về Tàu.
+ Giáp Tý (1264): Nguyên Thế Tổ (Hốt Tất Liệt) dời đô từ Biện Lương về Yên Kinh, tức Bắc Kinh ngày nay.
+ Canh Tý (1300): Người Incas xây dựng nền văn minh ở Cuzcô, cai quản một lảnh thổ rộng lớn từ Trung Mỹ tới Nam Mỹ ngày nay với dân số hơn 7 triệu người. Trong khi đó người da đỏ Aztecs lại thành lập quốc gia Mễ Tây Cơ (Bắc Mỹ) đóng đô tại Tenochtitlan vào năm 1325, tức là thành phố Mexico ngày nay. Tây Ban Nha đã tiêu diệt quốc gia này vào năm 1521.
+ Bính Tý (1336): Nhật Bổn thuộc thời kỳ Mạc Phủ Ashikaga hay Muromachi, chiến tranh liên miên giữa các lãnh chúa phong kiến khắp đất nước Phù Tang, nhưng về kinh tế lại phát triển hơn các thời kỳ trước.
+ Canh Tý (1360): Gần ngày kỷ niệm 200 năm xây dựng ngọn tháp danh tiếng Pise, người Ý mới phát hiện tháp đã nghiêng một bên. Nhưng từ ấy cho tới khi tháp chuông của thánh đường Pivic tự dưng sụp đổ tan tành, thiên hạ chỉ lo bàn cải vô tích sự. Hiện chính phủ Ý chịu trách nhiệm trùng tu ngôi tháp danh tiếng trên.
+ Nhâm Tý (1492): Vua Juan Carlos ra lệnh trục xuất tất cả người Do Thái ra khỏi lảnh thổ Tây Ban Nha.
- Kha Luân Bố (Christophe Colombo) người Tây Ban Nha, qua bốn lần thám hiểm Tân Thế Giới, đã đặt chân lên các quần đảo Canary, Bahamas, Cuba, Jamaica, Trinidad và Honduras. Tại Bắc Mỹ, lảnh tụ kháng chiến da đỏ là Cheyenne và 450 nghĩa quân bị người da trắng sát hại.
+ Nhâm Tý (1552): Đời vua Minh Thế Tông (Gia Tỉnh thứ 32), Y Sư Lý Thời Trần sau 27 năm nghiên cứu y thuật, đã khởi công biên soạn bộ sách 'Bản Thảo Cương Mục Y Học' đã nâng cao giá trị y thuật của Trung Hoa thời đó lên bằng Tây Học Âu Châu và Nhật Bản.
+ Bính Tý (1576): Hoàng tử Henry de Navarre bị phe Thiên Chúa Giáo bắt nhưng đã trốn thoát khỏi Ba Lê về lại Berlin, và được phe Tin Lành tôn làm thủ lảnh, tức là Vua Henry IV. Ngài là một minh quân, có công giúp nước Pháp khỏi bị xâu xé vì tôn giáo nhưng cuối cùng cũng bị kẻ cuồng tín sát hại vào lúc 57 tuổi tại Ravaille.
+ Mậu Tý (1588): Hạm đội hùng mạnh của Tây Ban Nha trên đường tấn công Anh Quốc bị bảo đánh chìm trên biển. Từ đó Anh trở nên bá chủ đại dương kéo dài cho tới cuối thế kỷ XIX. Sự hận thù giữa hai nước trên từ nguyên do vì Nử Hoàng Anh Elizabeth I (1533-1603) cho phép thành lập Thanh Giáo (Anglicanism) và chém đầu Quận Vương Maria Stuart của Tây Ban Nha.
- Hideyoshi người đã có công thống nhất nước Nhật ra lệnh tịch thu hết kiếm của giới nông dân (Kataganari) nhằm qui định sự khác biệt giữa hai giai cấp 'võ sĩ' và 'nông dân'. Theo sử liệu cho biết số kiếm tịch thu lần đó lên tới 1 triệu cây.
- Lý Thời Trần đời Minh đã hoàn thành tác phẩm 'Bản Thảo Cương Mục', một bộ sách Y Học nổi tiếng nhất của Trung Hoa từ trước tới nay, qua phần giới thiệu 1892 vị thuốc Đông phương giá trị và khoa học.
+ Canh Tý (1600): Sứ quân Layasu đánh tan các sứ quân khác nên được Thiên Hoàng hợp thức hóa, đã mở đầu cho triều đại Tokugawa Bakafa kéo dài tới năm 1868 mới sụp đổ.
-Thuyền buôn Hòa Lan bị bảo tố trôi giạt tới Nhật Bản, được sứ quân Layasu cho phép 2 thuỷ thủ lên bờ. Đó là William Adams (Anh) và Jan Joosten (Hòa Lan) được mời ở lại Nhật làm cố vấn. Nhờ vậy từ đó người Hòa Lan được vào Nhật buôn bán tại Hirado.
- Thực dân Anh thành lập công ty Đông Ấn nắm độc quyền buôn bán và xâm lăng cưởng chiếm Ấn Độ cùng với các quốc gia khác ở phương Đông. Công ty này bị giải tán năm 1858.
- Bác sĩ kiêm nhà vật lý William Gilbert (1544-1603) người Anh đã xuất bản cuốn 'De Magnete' được coi như một cơ sở khoa học của từ và điện học.
+ Nhâm Tý (1612): Lãnh chúa Togugawa cấm văn võ bá quan cùng với giai cấp võ sĩ không được theo đạo Thiên Chúa. Sự cấm đạo này sau đó xuống tới dân chúng cả nước.
- Hoàng hậu Maria de Medicis (vợ vua Henry IV) là người đã tạo dựng lên ngôi vườn danh tiếng Luxemboung tại thủ đô Ba Lê. Nơi này từ đó tới nay trở thành chốn hò hẹn của nam thanh nữ tú thuộc mọi tầng lớp xã hội trong và ngoài nước Pháp.
+ Giáp Tý (1624): Hòa Lan gây chiến tranh với Bồ Đào Nha để dành Áo Môn (Ma Cau) nhưng thất bại. Sau đó quay sang cướp chiếm các đảo Bành Hồ và Đài Loan nhưng về sau cũng bị Trịnh Thành Công, một tướng lãnh nhà Minh đánh đuổi chiếm lại.
+ Mậu Tý (1648): Cuộc nội chiến lần thứ hai tại Anh đã bùng nổ dữ dội từ tháng 2 tới tháng 8, cuối cùng phe cách mạng Cromwell đã đánh bại thế lực bảo thủ của vua Charles I.
+ Canh Tý (1660): Tướng nhà Minh Trịnh Thành Công bị quân Mản Thanh đánh đuổi phải chạy ra chiếm đảo Đài Loan và lập thành một căn cứ 'phản Thanh Phục Minh'.
- Con vua Charles I trở về nước Anh lên ngôi vua, tức là Charles II ( 1630-1685) khôi phục lại vương triều Stuart.
+ Canh Tý (1720): Triều vua Louis XV nước Pháp, John Law được coi như người đầu tiên đã soạn thảo các luật lệ về tín dụng ngân hàng. Ông đã phát hành tín phiếu đầu tiên trên thế giới. Nhưng về sau John Law chuyên quyền, đã tập trung hết các công tư ngân hàng nước Pháp vào tay minh để thành lập công ty quốc doanh compagne d' Occident gây nên tình trạng lạm phát làm cho dân chúng nổi giận rút hết tiền, khiến nhà băng vở nợ. John Law đã bỏ trốn khỏi Pháp vào cuối năm đó.
- Vì người Hòa Lan ra vào buôn bán nên cả nước Nhật thi nhau học hỏi ngôn ngữ Hòa Lan để tìm hiểu khoa học kỹ thuật Tây Phương.
+ Giáp Tý (1744): Đức Giáo Hoàng Benoit XIV cho phép in các sách của nhà thiên văn học người Ý la Galileo Galilee, người đã dùng khoa học chứng minh được 'Trái Đất Quay Quanh Mặt Trời' đả phá quan niệm của nhà thiên văn học Ba Lan Nicolas Copernic vào năm 1543.
+ Nhâm Tý (1792): Vì vua Louis XVI dùng quyền lực phủ quyết các đạo luật của Lập Pháp Nghị Hội nên dân chúng biểu tình truất phế nhà vua.
- Liên quân Áo-Phổ vượt biên giới tấn công Pháp, mở đầu cuộc chiến tranh Pháp-Phổ (1792-1994). Ngày 20-9-1972 Pháp đánh bại liên quân Áo-Phổ tại phòng tuyến Valmy. Ngày 21-9 tuyên bố xóa bỏ vương triều Bourbon, thành lập nền đệ nhất cộng hòa Pháp (1792-1804).
- Tổng Thống Mỹ đầu tiên George Washington đã chủ tọa lễ đặt móng xây dựng tòa Bạch -c (White House). Tòa nhà này hiện có 132 phòng và là nơi ở của 43 đời tổng thống.
+ Gíáp Tý (1804): Chính quyền Mạc Phủ ra lệnh đóng cửa các hải cảng không cho tàu buôn các nước Anh, Pháp, Mỹ, Nga vào Nhật buôn bán như trước, ngoại trừ ghé bến lấy nước ngọt và than đá.
- Napoléon Bonaparte lên ngôi hoàng đế ngày 18-5 với niên hiệu Nã Phá Luân Đệ I. Ngày 2-12 Nã Phá Luân được Giáo Hoàng Pie VII tấn phong. Em ruột Nã Phá Luân I là Jérome Bonaparte cùng cô vợ Mỹ Elisabeth Patterson về Pháp thụ phong, nhưng nhà vua lại bắt em mình bỏ vợ Mỹ để lấy công chúa Catherine de Wuntering.
- Nã Phá Luân I mở rộng cuộc chiến tranh thôn tính Âu Châu.
+ Bính Tý (1816): Tây Ban Nha lợi dụng sự chia rẽ giữa tân chính quyền và dân chúng, trở lại đô hộ các nước Trung Mỹ vừa mới dành được độc lập vào năm 1812.
+ Mậu Tý (1828): Nhà soạn nhạc lừng danh thế giới là Franz Schubert đã tạ thế tại thành Vienne (Áo) khi mới 31 tuổi vì bệnh thương hàn.
+ Canh Tý (1840): Đời vua Đạo Quang 20, quân Anh đánh Quảng Châu, Phúc Kiến, Hạ Môn... đó là cuộc chiến Nha Phiến. Tuy nhiên quân Anh đã bị tổng đốc Lưởng Quảng là Lâm Tắc Từ đánh bại nên lên chiếm Định Hải và Thiên Tân. Thua trận nên nhà Thanh phải ký với Anh Hòa ước Thiên Tân, mở cửa cho người Anh vào buôn bán.
- Ngày 6-5 nước Anh làm cuộc cách mạng Bưu Chính với sự phát hành con tem đầu tiên trên thế giới, có giá trị 1 xu in hình Nử Hoàng Victoria. Việc cải cách trên đã mở đường cho các nước Ba Tây, Thụy Sĩ, Mỹ, Pháp... sử dụng tem cho tới ngày nay.
+ Nhâm Tý (1852): Thực dân Anh xâm lăng Miến Điện lần thứ hai, chiếm toàn bộ các tỉnh miền Hạ Miến ở phía nam. Trong thời gian này Anh cấm tín đồ Phật giáo không được sử dụng cổng phía tây Chùa Vàng (Shirie Dagon) một ngôi cổ tự nổi tiếng của Miến được xây dựng hơn 20 thế kỷ qua, trong chùa có thờ 8 sợi tóc của Đức Phật Tổ Như Lai.
- Nền Đệ Nhị Cộng Hòa Pháp không bền vì sự xung đột của hai đảng Cộng Hòa và Xã Hội. Lợi dụng tình trạng trên, tướng Bonaparte đảo chính và lập lại nền đế chính đệ II ngày 2-12.
+ Giáp tý (1864): Quân Thái Bình Thiên Quốc của Hồng Tú Toàn bị nhà Mản Thanh đánh tan tại thành Nam Kinh. Con trai Tú Toàn la Phúc Châu bị Vua Đồng Tri bắt giết.
- Chấm dứt sự tranh cãi giữa Félix Archimède Pouchet 80 tuổi (viện Hàn Lâm Pháp) và khoa học gia Louis Pasteur 36 tuổi, về thuyết 'Biến Hình' mở đường cho sự ra đời của môn Khoa Học Thực Nghiệm mà Pasteur là người đặt nền móng.
- Chiến hạm SS Alabama của Hải quân miền nam Hoa Kỳ (trong thời kỳ Nam Bắc phân tranh) tiến vào hải cảng Cherbourg (Pháp) bị chiến hạm USS Kearsage (miền Bắc) từ Hòa Lan tới tấn công bắn chìm sau vài giờ hải chiến. Thuyền trưởng Raphael Semmer và nhiều thủy thủ được tàu Anh và Pháp cứu thoát.
- Phòng thí nghiệm chất nổ Nitroglicerine của nhà bác học Alfred Bernhardt Nobel (1833-1896) bị nổ, làm trọng thương nhiều người. Để chuộc tội với nhân loại, Nobel viết di chúc để lại toàn bộ tài sản lên tới 45 triệu cuaron, ủy thác cho chính phủ Thụy Điển để hằng năm phát giải cho những người đã có những phát minh đóng góp lợi ích cho nhân loại. Tuy nhiên trong số này có giải Nobel Hoà Bình do Na Uy phụ trách, thường bị thiên hạ chửi rũa vì thiếu thực tế, chẳng hạn như năm 1972 cho tên đồ tể Lê Đức Thọ và tổ xạo Henry Kissinger.
- Liên quân Áo-Phổ tấn công Đan Mạch, nước này thua trận phải ký hiệp ước Wien vào tháng 10-1864, nhượng cho hai nước thắng trận vùng Holstein và Schleswig.
- Hội Hồng Thập Tự ra đời vào ngày 28-4 theo công ước Genève. Ngày 28-9 K.Marx và F.Engels lập đảng lao động quốc tế, tiền thân của đảng Cộng Sản ngày nay.
+ Bính Tý (1876): Nhật Bản dùng vũ lực bắt ép Triều Tiên ký hiệp ước bất bình đẳng Kanghwa mở các hải cảng Phú Sơn, Nhân Xuyên, Nguyên Sơn để tàu Nhật vào buôn bán. Đồng thời phải cho người Nhật hưởng đặc quyền về ngoại giao và quan thuế trên toàn bán đảo Cao Ly.
- Hoa Kỳ tiếp nhận Cánh Tay Cầm Đuốc của pho tượng 'Nữ Thần Tự Do' từ Pháp gửi tới chứa trong 24 thùng. Tượng này được điêu khắc gia Pháp nổi tiếng trong thế kỷ XIX là Auguste Berthold thực hiện tặng đồng bào và chính quyền Mỹ. Công trình được khởi xướng từ 1871 tới 1886 mới xong. Tượng được đặt trên đảo Bedloe (New York) thu hút hằng triệu du khách mọi nơi tới thăm viếng mỗi năm.
+ Mậu Tý (1888): Vua Quang Tự nhà Thanh chính thức tham chính nhưng quyền hành vẫn do Từ Hy thái hậu nắm giữ. Tuy vậy nhà vua vẫn quyết tâm canh tân đất nước để cứu Trung Hoa lúc đó đang bị liệt cường xâu xé từng mãnh vụn. Nhưng cuối cùng ông đã thất bại vì bị Viên Thế Khải bán đứng.
+ Canh Tý (1900): Thanh triều hợp với Nghĩa Hòa Đoàn tấn công các sứ quán Tây Phương tại Bắc Kinh. Do đó liên quân 8 nước Mỹ, Nga, Anh, Pháp, Ý, Đức, Áo và Nhật vây hãm kinh thành. Nhà Thanh thua trận nên phải ký hòa ước bồi thường chiến tranh cho các nước trên.
- Tôn Văn tự Trung Sơn tới Đài Loan thành lập bộ chỉ huy phong trào cách mạng chống Nhật, sau đó lại trở về lục địa.
- Tại nhiều hang động trong vùng Dang Huang trên đại mạc Gobi (Ngoại Mông), các nhà khảo cổ đã tìm được 40.000 bản thảo liên hệ tới tam giáo Phật, Lão và Khổng cực kỳ quý báu.
- Ngày 19-7 khánh thành đường xe điện ngầm đầu tiên tại Paris.
- Ngày 25-8 triết gia nổi tiếng của Đức Fridrich Nietzche (1844-1900) từ trần.
+ Nhâm Tý (1912): Tôn Trung Sơn được bầu làm Đại Tổng Thống của Chính Phủ Miền Nam, cho nên Trung Hoa Dân Quốc và Đài Loan ngày nay đã lấy năm đó làm mốc thời gian đầu tiên và gọi là Năm Dân Quốc Thứ I.
- Nhà bác học Einstein không được giải Nobel năm đó dù ông đã công bố 'thuyết tương đối'. Mãi tới năm 1921 ông mới được giải này qua công trình nghiên cứu những định luật chi phối hiệu quả về quang học.
- Phổ Nghi, vị vua cuối cùng của nhà Thanh tuyên bố thoái vị, chấm dứt sự đô hộ của người Mãn trên đất Trung Hoa.
- Tàu chở khách Titanic của Anh được coi là lớn và tối tân nhất thời đó. Tàu vừa hạ thủy để chuyển vận hành khách từ Luân Đôn đi New York nhưng đụng phải một tảng băng trên Đại Tây Dương. Tàu chìm vào lúc 2 giờ 20 sáng ngày 15-4 mang theo 1517 hành khách và viên kỹ sư thiết kế tàu là Thomas Andrew xuống lòng biển sâu, nhưng chuyện dài về con tàu này tới nay vẫn chưa kết thúc.
- Quân phiệt Nhật mở cuộc hành quân càn quét Quốc Dân Đảng tại Đài Loan. Trong đợt này Nhật đã xử tử nhà cách mạng La Phúc Trương và hơn 1200 đảng viên QDĐ. Sử liệu Trung Hoa gọi biến cố này là 'Sự Kiện Miêu Lật'.
- Minh Trị Thiên Hoàng băng hà, Nhật bước sang giai đoạn mới. Thiên Hoàng Đại Chính (Taisho) lên nối ngôi nhưng quá nhu nhược nên quyền chính lọt vài tay các Genro (nguyên lão) hiếu chiến nên đã đưa nước Nhật tới bờ vực của chiến tranh.
+ Giáp Tý (1924): Quốc tế CS ra lệnh cho CS Tàu phải lùi một bước bằng cách liên hiệp với Quốc Dân Đảng của Tưởng Giới Thạch để chờ thời cơ.
- Liên Xô mở viện thợ thuyền Đông Phương để huấn luyện cán bộ cộng sản đệ tam quốc tế cho các nước chư hầu và đảng bộ địa phương. Viện có 1222 học viên thuộc 62 chủng tộc trong đó có VN. Hồ Chí Minh là người đầu tiên tốt nghiệp tại lò sát sinh khủng bố này.
- Tòa Thánh Vatican cho tái thiết lại viện bảo tàng Gregorian Etruscan do Giáo Hoàng Gregory XVI thành lập từ năm 1836. Ngoài ra còn mở rộng viện hàn lâm khoa học của giáo hội Thiên Chúa Giáo đã được thành lập từ năm 1603.
- Lê Nin lảnh tụ của Liên xô chết ngày 21-1 (1870-1924).
- Tôn Trung Sơn đề xướng Tam Dân Chủ Nghĩa, được coi như nguyên tắc căn bản của Trung Hoa Quốc Dân Đảng.
- Ngày 2-2 Liên Xô công bố hiến pháp của nhà nước phát xít Nga.
+ Bính Tý (1936): Đức-Nhật ký hiệp ước liên minh quân sự. Nhật dùng hiệp ước này để khống chế Liên Xô tại Viễn Đông, đồng thời phá tan kế hoạch Quốc Dân Đảng Trung Hoa của Tưởng Giới Thạch dựa vào Liên Xô chống Nhật. Từ đó Đồng Minh Tây Phương coi Nhật như kẻ thù vì thuộc phe trục 'Đức-Ý-Nhật'.
- Quốc Dân Đảng và Hồng quân của Mao lại liên minh lần thứ hai để chống Nhật, nhưng cả hai đều không thành thật, nghi kỵ lẫn nhau nên chỉ chờ ngày tan vỡ.
- Farouk lên ngôi vua tại Ai Cập nhưng chủ quyền trên sông Nil và kênh đào Suez vẫn còn nằm trong tay thực dân Anh. Trong năm này hai nước Anh-Ai Cập đã ký hiệp ước Montreux về eo biển Dardanelles.
- Ý chiếm Ethiopie (Á) miền đông bắc Châu Phi.
- Stalin bày ra vụ án Mạc Tư Khoa để giết tuyệt những đồng chí cũ của LéNin như Zinoviev, Grigori, Kamevev..
- Blum Léon lãnh tụ đảng xã hội Pháp được cử làm thủ tướng của Mặt Trận Bình Dân Pháp gồm ba đảng Cộng Sản Đệ III, Xã Hội và Cấp Tiến. Mặt trận Bình Dân đả ảnh hưởng đến cao trào tranh đấu đòi độc lập tại VN.
- Sau khi tác phẩm The Revolution của Trotsky được phổ biến trên thế giới làm cho Stalin càng thêm thù hận nên đã đem các đệ tử của Trotsky còn kẹt tại Liên Xô như Zinoviev, Kamanev và 14 đảng viên khác xử tử vói tội danh phản quốc. Đồng lúc Stalin bắt Chánh phủ Na Uy phải dẫn độ Trotsky về Nga, nhưng ông ta và gia đình đã trốn được tới Mễ Tây Cơ.
- Đức Quốc Xã do Hitler cầm đầu đem quân sang đóng trên tả ngạn sông Rhin đồng thời xé bỏ hòa ước Versailles bắt đầu gây hấn với các nước xung quanh, mở màn cho Thế chiến II (1939-1945).
- Ngày 25/2 bùng nổ cuộc tổng bãi khóa của sinh viên Miến Điện tại Rangoon để phản đối thực dân Anh đuổi học các lãnh tụ trong phong trào đòi độc lập của nước mình, trong số này có ông Aung San. Phong trào kéo dài hơn ba tháng tới ngày 10-5 mới kết thúc.
- Tháng 2 dân chúng Tây Ban Nha nổi lên chống lại chế độ độc tài của tướng Franco. Cuộc nội chiến kéo dài suốt 3 năm (1936-1939) thì thất bại. Franco lên làm quốc trưởng Tây Ban Nha từ tháng 7-1937 và đã theo phe trục trong thế chiến II.
- Ngày 25/11 các nước Đức, Nhật, Ý và Tây Ban Nha ký hiệp ước chống lại quốc tế Cộng Sản. Tháng 12 Liên Xô mở đại hội bất thường Sô Viết lần thứ VIII để ban hành hiến pháp mới cho Nga và 11 nước cộng hòa.- Nhân loại phát minh ra máy bay Trực Thăng.
+ Mậu Tý (1948): Anh trả độc lập cho Miến Điện sau khi nước này hợp tác với Đồng Minh chống quân phiệt Nhật. Tháng 3, Miến lại bùng nổ cuộc nội chiến giữa quân chính phủ và loạn quân CS thân Tàu, cùng với các bộ tộc thiểu số.
- Tháng 4, quốc Mỹ chấp thuận kế hoạch Marshall với ngân khỏan 14, 5 tỷ đô la để tái thiết cho Âu Châu và Nhật Bổn bị đổ nát vì thế chiến II, trong vòng 4 năm.
- Nhiều nước mới ra đời như Do Thái, Tích Lan và Pakistan.
- Tháng 5, chiến tranh Trung Đông lần thứ nhất giữa Do Thái và các quốc gia Ả Rập. Thắng trận nên Do Thái đã chiếm phần lớn đất đai của Palestine khiến 750.000 người phải sang lánh nạn ở các nước Hồi giáo láng giềng.
- Ngày 18/6, Liên Xô phong tỏa gắt gao Đông Bá Linh và Đông Đức vì Tây Đức đang tiến hành việc cải cách tiền tệ.
- Thượng Hải thất thủ nên Tưởng Giới Thạch phải lui quân về miền Nam.
- Ba Lan trở thành chư hầu của Liên Xô nên chính quyền bắt các đảng phải chính trị trong nước phải gia nhập đảng Công Nhân Đoàn Kết của Cộng Sản.
- Tiệp Khắc bị Liên Xô cưởng chiếm.
- Josef Stalin tuyệt giao với thống chế Tito (Nam Tư) do đó Albanie cũng phản Nam Tư theo Nga. Tình trạng kéo dài tới năm 1960 thì ngã theo Trung Cộng.
- Ủy ban cầm quyền tại Đài Loan (QDĐ) tuyên bố bãi bỏ các độc quyèn mua bán muối, than đồng thời kiểm tra lại nhân số, lập thẻ căn cước mới và xiết chặt các hải khẩu để phòng Trung Cộng xâm nhập. Ngày 19/8 Quốc Dân Đảng cải cách lại nền tài chánh cũ, dùng kim viện khoản làm đơn vị tiền tệ, đồng thời chuyển vận hết vàng bạc cổ vật quý giá của lục địa ra
- Tháng 12/1948, Tưởng bị các sứ quân Lưỡng Quảng ép từ chức Đại diện chính phủ QDĐ tại Nam Kinh. Đã biết trước vụ này nên Tưởng sai Trần Thành và con là Kinh Quốc ra chiếm Đài Loan.
- Hoa Kỳ và Tưởng Giới Thạch ký liên minh quân sự cùng phòng Đài Loan, sau đó viện trợ ồ ạt cho Quốc quân.
- Sau khi thu hồi được nền độc lập cho Ấn Độ từ tay thực dân Anh, thánh Ghandi đã bị một tên Hồi Giáo cuồng tín giết chết. Từ đó Ấn cũng bị chia thành ba quốc riêng biệt thù oán sắt máu cho tới ngày nay vẫn chưa giải quyết được cũng chỉ vì phân biệt tôn giáo: Ấn Độ theo Bà La Môn, Pakistan theo Hồi Giáo và Tích Lan theo Phật Giáo.
- Chiến tranh giữa Mễ Tây Cơ và Hoa Kỳ kéo dài từ năm 1945 tới nay vẫn còn tiếp diễn vì hai nước tranh giành vùng Texas. Cuối cùng Mễ bại trận, chẳng những mất Texas mà còn phải nhường thêm cho Mỹ thêm miền California và New Mexico.
- Nhật Bản ban hành đạo luật 'Ưu Sinh Học' hợp thức hoá việc phá thai. Từ đó cả nước Nhật nơi nào cũng mọc đầy những 'Jizo' tức là nghĩa trang trẻ sơ sinh.
- Mỹ và Tây phương đã sử dụng chất độc Phosphate trong kỹ nghệ xà phòng, dầu thơm và chất nhờn. Hậu quã làm ô nhiểm thiên nhiên và giết hại các sinh vật sống trong các hồ thiên tạo vì lớp rong rêu và tảo.
- Hai bác sỹ người Nga Vladimir và Svaykhovskyi đã thành công lần đầu tiên ghép gan cho chó, mở đường cho nền giải phẩu học ghép cấy các bộ phận con người hiện nay.
- Nước Xiêm La đổi tên Thái Lan.
- Một trận động đất dữ dội đã xảy ra Fukui (Nhật) mạnh 7,3 độ Richte nhưng nhờ phát hiện trước một ngày nên sự thiệt hại tương đối nhẹ.
- Cao Ly chia thành hai nước: Bắc Cao theo chủ nghĩa CS, còn Nam Cao hay Đại Hàn theo chế độ tự do. Sau đó Quốc dân Nghị Hội bầu Synghman Rhee làm Tổng thống. Ngày 15/8 quân Mỹ và Đồng Minh rút khỏi Nam Hàn chỉ để lại 500 cố vấn. Ở miền Bắc, Nga cũng rút quân sau khi lập xong chính quyền CS.
- Dân Palestine ùn ùn kéo nhau qua nước láng giềng Liban tị nạn và tổ chức kháng chiến chống lại Do Thái. Cơ quan đầu não PLO đặt bản doanh tại Beirut.
+ Canh Tý (1960): Liên Xô bắn hạ chiếc máy bay do thám của Mỹ U-2 tại không phận Sverdlov và bắt sống phi công. Theo Tổng thống Eishenhower thì đây là nguyên nhân làm tan vở cuộc họp thượng đỉnh của Liên Xô-Hoa Kỳ tại Ba Lê. Đồng thời Tổng bí thư LX là Khrouchchev cũng hủy luôn lời mời Tổng thống Mỹ sang thăm Mạc tư Khoa năm đó.
- Quốc hội Lào họp tại Savanakhet chỉ định Hoàng thân Boun Oum làm thủ tướng nhưng thực chất quyền hành cả nước đều do tướng Phoumi nắm giữ.
- Nội chiến tại thuộc địa của Bỉ là Congo (Trung Phi) vì hai tỉnh Katanga và Kaisai đòi ly khai.
- Liên Xô và Đông Âu đổ tiền vào viện trợ và nuôi dưỡng chế độ CS của Fidel Castro tại Cu Ba để quậy phá Hoa Kỳ.
- Ai Cập bắt đầu xây đập Assouan trên sông Nil.
- Đảo chánh tại Thổ Nhĩ Kỳ, Thủ tướng Menderes bị giết, tướng Grusel lên làm Tổng thống.
- Phổ Nghi vị vua cuối cùng của nhà Thanh sau 14 năm bị CS quản thúc được Mao Trạch Đông trả tự do nhưng vẫn bị bắt làm nô dịch tại cố cung Bắc Kinh.
- Hai ứng viên Kennedy và Nixon đem Đài Loan làm đề tài trong cuộc bầu cử Tổng Thống Mỹ.
- Các phần tử trí thức theo Trung Cộng tại Đài Loan như Hồ Thích muốn làm loạn nhưng bị chính quyền Trung Hoa Quốc Gia dẹp tan.
- Mỹ phong tỏa và cấm vận kinh tế Cu Ba vì theo Liên Xô.
- Bà Sirima Bandaranaika, vợ của chính trị gia Vijay Solomon bị ám sát năm 1959, được bầu làm thủ tướng Sri Lanka (Tích Lan). Đây là người phụ nữ đầu tiên giữ chức vị cao nhất trên thế giới. Kế tiếp con gái bà là Chandrika được bầu làm Tổng thống Tích Lan tới hai nhiệm kỳ.
- Tổng thống Pháp Charles De Gaulle lại bị ám sát hụt lần thứ 8, do các phần tử quá khích của 2 tổ chức: quân đội bí mật OAS và Hội đồng kháng chiến Quốc Gia CNR của phe cực hữu chủ trương thực dân, vì De Gaulle đã bắt buộc phải trả độc lập cho Algérie giống như trường hợp VN vì thua trận không còn giữ được thuộc địa.
- Năm 1960 được các sử gia gọi là 'năm Châu Phi' vì có tới 17 nước thuộc châu này được độc lập, thoát khỏi ách nô lệ của thực dân da trắng Châu Âu.
- Tháng 4, Tổng thống Nam Hàn Lý Thừa Vãn (Syngman Rhee) phải từ chức và lưu vong vì bị dân chúng nhất là thành phần sinh viên biểu tình phản đối.
- Không Le gửi truyền đơn đòi trung lập Lào.
- Fidel Castro đòi Mỹ giảm số lượng nhân viên tại Tòa đại sứ tại Cu Ba.Do đó Mỹ rút và đoạn tuyệt ngoại giao với nước này từ ấy đến nay. Ngày 2/9 Castro mở đại hội đảng tại La Havana chống tư bản Mỹ và đoàn kết với các nước xã hội chủ nghĩa anh em.
- De Gaulle tiến hành thử hành bom nguyên tử (13/2) tại sa mạc Sahara (Châu Phi), trong khi Mỹ, Nga, Anh đã có bom nguyên tử từ tháng 11/1958. Dù LHQ trong đó có Pháp, Trung Cộng luôn ngăn cấm nhưng cho tới năm 1995 hai nước này vẫn công khai thử và chế tạo thứ vũ khí giết người dã man này.
- Theo hồ sơ vừa được Tổng thống Bill Clinton cho giải mật ta mới biết chỉ trong thời gian từ 1960-1972 Mỹ đã sử dụng vệ tinh do thám Liên Xô 95 lần qua chiến dịch đặc biệt 'Corona'. Nhờ vậy Hoa Kỳ đã nắm được gần hết tình hình quân sự của nước này.
- Tháng 9, thành lập Tổ chức sản xuất dầu thô khắp thế giới với 13 thành viên gọi là OPEC
- Ngày 20/12, Giáo Hoàng John 23, lần đầu tiên viếng thăm Tổng Giám Mục Fisher cai quản giáo tòa Canterbury của Anh Giáo. Dịp này đại diện Tòa Thánh La Mã cũng sang thăm các giáo hội Chính Thống của Liên Xô và Thổ Nhĩ Kỳ với mục đích nối lại tình đoàn kết giữa ba giáo hội Thiên Chúa, Tin Lành và Chính Thống của Thiên Chúa Giáo đã bị rạn nứt và chia rẽ, sau 918 năm gian đoạn.
+ Nhâm Tý (1972): Sau khi biết chắc sẽ tái đắc cử tổng thống lần 2, Nixon đã giáng cấp và sa thải nhiều nhân viên dưới quyền nhưng vẫn giữ lại George Bush sau đó cử ông vào chức Chủ tịch đảng Cộng Hòa vào năm 1973.
- FBI đề nghị chính phủ trục xuất tên ca sĩ phản chiến hút xì ke John Lennon về Trung Mỹ vì đang xách động dân chúng làm loạn, cũng như hắn đang công khai làm việc cho CS tại Hoa Kỳ. Ngoài ra Lennon còn bỏ ra số tiền 75.000 đô la để quấy phá đảng Cộng Hòa làm cho Nixon thất cử. Cuối cùng hắn chưa kịp bị trục xuất thì đã chết vì ám sát năm 1980.
- Chính phủ Ấn Độ trao giải thưởng cao quý nhất nước là Jawa-Harl Nehru cho nữ tu Teresa thuộc giáo hội Thiên Chúa. Bà là người Albani đã hy sinh suốt cuộc đời để lo lắng giúp đở hằng triệu người nghèo khó tại Ấn Độ và nhiều quốc gia khác trên thế giới.
- Trùm FBI John Edgar sau 48 năm nắm quyền đã chết năm 77 tuổi. Là kẻ thù của tất cả các vị tổng thống Mỹ Roosevelt, Eishenhower, Kennedy, Johnson, Nixon vì ông ta nắm được các hồ sơ liên hệ của họ. Cuối cùng ông Edgar cũng bị tố ngược là đồng tình luyến ái và đồng đảng Mafia vào năm 1993.
- Tháng 2, Nixon tới Trung Cộng nối lại cuộc bang giao Mỹ-Hoa đã bị gián đoạn từ năm 1949. Dịp này Tổng thống Nixon đã ký với Mao Trạch Đông và Chu Ân Lai 'Bản Tuyên Bố Chung Thượng Hải '
- Leonid Brezhnev, Tổng bí thư Liên Xô mời Tổng thống Nixon sang thăm Mạc Tư Khoa mặc dù lúc đó Mỹ đang oanh tạc Bắc Việt dữ dội
- Bắc và Nam Hàn xúc tiến việc thống nhất đất nước bằng con đường hòa bình nhưng tới nay viễn mộng vẫn còn ở cuối đường hầm.
- Mao Trạch Đông bệnh nặng sau vụ Lâm Bưu tạo phản, nhưng đã hồi phục khi được Mỹ tới thăm. Theo tài liệu vợ chồng Nixon được Chu Ân Lai đón tiếp trọng thể, ngụ tại Điếu Vũ Đài tiệc tùng linh đình chưa từng có trong lịch sử Trung Hoa với thực đơn lên tới 200 món, toàn là kỳ trân dị thảo, trong lúc đó dân Tàu đói rách thê thảm dưới sự bóc lột của đảng CS.
- Nixon và Kissinger viếng thăm vua Ba Tư Mahomed Rez Paulavi vào ngày 30/5 tại thủ đô Teheran. Dạo này Nixon hứa sẽ bán vũ khí tối tân cho nước này để chống lại Iraq nếu Ba Tư chịu hơp tác với Mỹ giúp ổn định vùng Trung Đông.
- Theo gót Mỹ, Thủ tướng Nhật Tanaka Kakuci cũng đến thăm Mao để bàn chuyện làm ăn buôn bán giữa hai nước. Từ đó Nhật đoạn giao với Đài Loan và công nhận Trung Cộng.
- Tình trạng này đã gây nên cuộc xung đột ngầm giữa Mỹ, Tàu, Nga, Nhật và Đài Loan. Để chơi trò đòn xóc hai đầu, Mỹ trả lại Nhật hòn đảo không người ở Diaiyutai đang tranh chấp giữa nhiều nước làm Nhật phải chống đở vất vả lao đao.
- Ngày 22/5, Tổng thống Mỹ Nixon chính thức thăm Liên Xô và ký với Tổng bí thư L.Brezhnev nhiều hiệp ước trong đó việc hạn chế vũ khí hạn chế chiến lược SALT I, đánh dấu giai đoạn hòa hoãn giữa hai siêu cường đứng đầu trên thế giới.
- Ngày 17/6 Cảnh sát Mỹ bắt được 5 người đột nhập vào trụ sở đảng Dân Chủ để đặt máy nghe lén. Trong số này có một đảng viện Cộng Hòa, vì vậy Nixon bị kết tội phải từ chức Tổng thống sau đó để khỏi bị truy tố ra tòa.
- 4 giờ sáng ngày thứ ba 5/9, một toán khủng bố Palestine gồm 9 người đã đột nhập vào làng Thế vận Munich (Tây Đức) bắt cóc và giết 9 lực sĩ Do Thái.
- Tháng 12, con tàu không gian Appolo 17 của Mỹ mang 3 phi hành gia Eugene Cernan, Harrison Schmidt và Ronald Evants lên mặt trăng, lưu lại đó 75 giờ và trở lại trái đất an toàn.
+ Giáp Tý (1984): Chính phủ Nhật bắt giam Shoko Asahara, tức đức thầy tối thượng của giáo phái AUM về tội lừa đảo và bán thuốc tây giả. Năm 1995 chính tên này đã gây nên nổi kinh hoàng khắp nước Nhật khi sử dụng vũ khí hóa học làm thương vong nhiều người trong sân ga xe điện ngầm tại thủ đô Đông Kinh.- Brunei nguyên là một tiểu bang nằm trên bắc đảo Bornéo của Mã Lai Á, tuyên bố độc lập vào tháng 1. Cũng trong tháng này, nạn đói kinh khiếp đã xảy ra tại Châu Phi vì chiến tranh.
- Nicolai Ustinov tổng giám đốc cơ quan không gian của Liên Xô bị cách chức vi đã thất bại trong vụ chế tạo tia hồng ngoại tuyến (laser) dùng để tiêu diệt các con tàu không gian của Mỹ.
- Nữ Thủ tướng Ấn Độ Indira Gandhi bị ám sát chết bởi quân khủng bố người Sikh. Năm 1989 con trai bà la Thủ tướng Raijiv cũng bị ám sát chết.
- Thủ lãnh mật vu Mỹ là Jobs Simpson được bầu làm chủ tịch cơ quan hình sự quốc tế Interpol có 169 quốc gia hội viên, trụ sở đặt tại thành phố Lyon (Pháp).
- Một đám mây vô hình chứa khoảng 100 triệu m3 khí CO2 đã thoát ra khỏi mặt nước hồ Monoum ở Cameroun (Phi Châu) giết 37 người và hàng vạn thú vật sống chung quanh. Năm 1986 hiện tượng này lại xảy ra tại hồ Nyos cũng tại nước Cameron làm chết 1700 người và hàng vạn thú vật trong vùng.
- Các nhà khoa học đã tìm ra dấu vết của ngọn sóng thần Tshumanu cao 340 m, đã xảy ra cách nay 100.000 năm tại phía nam đảo Lanai thuộc tiểu bang Hawaii (Hạ Uy Di). Nguyên do có thể từ một vẫn thạch khổng lồ rớt xuống biển, hoặc núi lửa phun, hay đáy đại dương bị lỡ.
- Nhờ sự tiếp tay của người Hoa, nên cảnh sát Pháp đã phá vở một chi nhánh của Hội Tam Điểm tại đây qua tên Chinesse Connection, một tổ chức khủng bố đầy tội ác của người Tàu hiện đã có mặt khắp thế giới. Để phá vở tổ chức tội ác tên, hơn 1200 nhân viên của các nước trên thế giới đã họp tại thành phố Las Vegas (Hoa Kỳ) tìm phương cách và kế hoạch tiêu diệt chúng.
- Vụ án thế kỷ đã kết thúc khi người đàn bà tên Anna Anderson tự nhận mình là công chúa Anastasia, con gái út của Sa Hoàng Nicolas II. Đây là vị vua cuối cùng của nước Nga đã bị Hồng quân tàn sát cùng với toàn bộ Hoàng tộc vào ngày 17/7/1918 tại Ekaterinbourg. Do bị dòng họ Romanoff phủ nhận thân thế nên bà đã chết trong tuyệt vọng.
- Thuyền trưởng người Pháp tên Max Guérout của con tàu dò mìn Ciroe đã tìm thấy một mảng của chiến hạm miền Nam Hoa Kỳ Albama đã bị Bắc quân đánh đắm năm 1864. Do đó hai nước Mỹ-Pháp hợp tác để trục tàu lên.
- Giáo Hoàng Paul II tranh luận với nhà thần học Ba Tây Leonardo Boff và Hồng Y Josef Ratzinger về đề tài 'thần học khai phóng'.
- Cựu Trung tá TQLC Mac Farlane được Tổng thống Reagan bổ nhiệm chức An Ninh Quốc Gia Hoa Kỳ. Ông là người khởi xướng nối lại bang giao với Ba Tư và đặt kế hoạch bán vũ khí bí mật cho nước này để đổi lấy con tin Mỹ đem về nước.
- Tổng bí thư Liên Xô Chernenko tẩy chay Thế Vận Hội tại Los Angeles (Hoa Kỳ).
- Uỷ ban an ninh Hạ viện Mỹ do đảng dân chủ nắm quyền, cắt giảm viện trợ dành cho kháng chiến quân Nicaragua (Trung Mỹ).
- Iraq và Iran tiếp tục đánh nhau gây thêm thương vong và đổ vở giữa hai nước.
- Xảy ra vụ án Giang Nam tại Đài Loan. Nguyên do nhà báo này vì phanh phui vụ Tổng thống Tưởng Kinh Quốc chọn Lý Đăng Huy làm Phó Tổng thống và dự định nhường ngôi cho con là Tưởng Hiếu Vũ. Vì vậy Giang Nam bị ám sát chết.
- Mỹ trừng phạt kinh tế Ba Tư vì nước này nuôi dưởng các tổ chức khủng bố Ả Rập.
- Sau khi hai phó Thủ tướng Ivan Arkhipov (Liên Xô) và Diêu Ý Lan (Trung Cộng) thăm viếng xã giao, hai nước nối lại bang giao đã sứt mẽ từ lâu.
- Tháng 10, sau hội nghị cấp bộ trưởng của các quốc gia khối ASEAN, Đặng Tiểu Bình chủ tịch Trung Cộng tiếp lãnh tụ của 3 nhóm kháng chiến Kampuchia là Sihanouk, Son Sann và Khieu Samphan tại Bắc Kinh. Dịp này Đặng dọa sẽ cắt hết viện trợ nếu có một trong ba phe bỏ cuộc.
- Tháng 11, ngoại trưởng Thái Lan Sitthi Sawetsila tiếp tục thuyết phục Sihanouk đừng từ chức khi ông này tới Ba Lê để gặp Hun Sen là ngoại trưởng Kampuchia CS thân VC.
- Tháng 12, Anh và trung Cộng ký thỏa ước sẽ trả lại Hồng Kông cho Tàu vào năm 1997.
+ Bính Tý (1996): Tháng 1, các lực lượng đang đánh nhau cùng rút về những phòng tuyến được ký kết trong hiệp ước ngưng bắn tại Bosnia-Herzegovina. Ngày 12, quân nhảy dù Nga phối hợp với quân Mỹ tuần tra vùng bắc Bosnia. Môt quả bom chứa 180 kg thuốc đã nổ tại thủ đô Colombo của Sri Lanka làm chết 86 người và bị thượng nặng 1400 người. Tại Nhật, Hashimoto thay Tomiichi (từ chức) làm thủ tướng. Tại Trung đông Arafat được bầu làm tổng thống Palestine. Cùng lúc thủ tướng Hy Lạp Andress Papandreou bị bệnh nặng được Costa Simisis bộ trưởng kỹ nghệ thay thế.
- Tháng 2, Sadam Hussein ra lệnh giết hai con rễ mình khi họ từ Jordan về đầu thú. Hai quả bom nổ tại Luân Đôn gây thương vong cho 112 người làm đình trệ nổ lực thương tuyết hòa bình taị Bắc Ái Nhĩ Lan. Đồng lúc hai quả bom khác cũng nổ tại Do Thái do khủng bố Hamas gây ra làm chết 27 người. Tại Anh, thái tử Charles và vợ là Diana quyết định ly dị sau 15 năm chung sống. Pháp ngưng thử bom nguyên tử tại đảo Muruma giữa Thái Bình Dương.
- Tháng 3, khủng bố tiếp tục gây hổn loạn tại Do Thái qua các vụ đặt bom tại Tel Avisv và tây Jerusalem làm thiệt mạng 33 người. Tòa án quốc tế tố cáo tướng Djordje Djukic là tội phạm nhân loại vì ra lệnh sát hại nhiều mạng người khi quân đội Serb chiếm đóng thành phố Sarajevo. Bệnh bò điên bùng nổ tại Anh và được các nhà khoa học chứng minh nó có liên hệ tới bệnh Creutzfedt-Jacob ở người khiến cho cả nước Anh náo loạn và làm ãnh hưởng nặng nề tới thị trường sản xuất thịt bò của Châu Âu. Một hội nghị thượng đỉnh Á-Âu gồm 4 nước Châu Âu và Trung Cộng, Nam Hàn, Nhật họp tại Vọng Các (Thái Lan) lần thứ nhất để bàn bạc việc họp tác buôn bán làm ăn chung.
- Tháng 4, bệnh bò điên tiếp tục gây rối loạn khắp nơi đến nổi thế giới phải yêu cầu Anh giết hằng trăm ngàn con bò có mầm móng gây bệnh, sự thiệt này được Liên Âu chịu gánh vác tài trợ giúp Anh. Khủng bố lan tràn tới Ai Cập khi bọn chúng hạ sát 17 du khách Hy Lạp thăm viếng nước này. Ngày 17, lưỡng viện quốc hội Hoa Kỳ chấp thuận ngân khoản 1 tỷ đô la để dành chống nạn khủng bố đang lan tràn khắp thế giới.Tổng tuyển cử tại Ấn Độ. Hai ngân hàng Bank of Tokyo và Mitsubishi sáp nhập trở thành ngân hàng lớn nhất thế giới, chính thức hoạt động với vốn 700 tỷ USD.
- Tháng 5, lần đầu tiên sau khi Sadam Hussein tấn công Kuweit được Liên Hiệp Quốc cho phép xuất cảng dầu thô mỗi năm 2 tỷ đô la để mua thực phẩm và thuốc men cho dân chúng Iraq. Nước Nam Phi ban hành hiến pháp mới thay thế văn kiện cũ đã ban hành năm 1993. Jose Maria Aznar được chọn làm thủ tướng Tây Ban Nha. Chính phủ củ thủ tướng Narisimha Rao tại Ấn chỉ tại vị có hai tuần lễ thì sụp đổ. Trong lãnh vực y học, các nhà khoa học đã có tiến bộ về việc tìm thuốc và phương cách cứu chữa đại dịch AIDS, đặc biệt Mỹ đã phát hiện được một protein có tác dụng giúp siêu vi khuẩn bệnh này tấn công tiêu diệt các tế bào thuộc hê thống miễn dịch trong cơ thể con người.
- Tháng 6, triển vọng mới cho hòa bình tại Bắc Ái Nhĩ Lan khi các phe nhóm liên hệ chịu đàm phán tại Belfost. Tân thủ tướng Do Thái Benjamin Netanyahu thanh lập nội các. Trung Cộng và Mỹ ký luật bảo vệ bản quyền. Bom nổ tại căn cứ quân sự Mỹ tại Dhahran (Arab Saudi) làm thiệt mạng 17 quân nhân Hoa Kỳ. Nhóm G-7 nhóm họp tại Paris Pháp đề ra kế hoạch chống nạn khủng bố đang gây kinh hoàng khắp thế giới. Bầu cử tổng thống Liên bang Nga giữa hai ứng viên Boris Yetsin (đương kim TT) và Gennady Zyuganov (cộng sản). Vòng chung kết bóng tròn Châu Âu gồm 16 đội sẽ vào chung kết ngày 30 tại sân Wembley.
- Tháng 7, Boris tai đắc cử tổng thống Nga. Mặc dù còn hơn 1 năm nữa Hồng Kông mới bị trả cho Tàu đỏ nhưng nhiều người có nghề nghiệp và giàu có đã ùn ùn rời bỏ Cảng Thơm (Hương Cảng) tới định cư các nước tư bản. Từ ngày 19, khai mạc thế vận hội mùa hè tại thành phố Atlanta (Hoa Kỳ với sự tham dự của 197 quốc gia trên thế giới, nhưng vào ngày 27 một quả bom gài tự động phat nổ làm chết 1 người và 100 người khác bi thương. Necmettin Erbakan thuộc đảng Hồi giáo, lần đầu tiên đắc cử Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ kể từ ngày nước này thành lập chế độ Cộng Hòa vào năm 1923. Một tai nạn hàng không khủng khiếp đã xảy khi chiếc vận tải cơ của hảng TWA mang số 800 đã rớt xuống Đại tây Dương làm thiệt mạng 230 hành khách và phi hành đoàn.
- Tháng 8, Sau những vi phạm ngung bắn giữa hai phía Nga và Chechnya, cuối cùng tướng chỉ huy quân Nga là Lebeb chịu ngưng bắn và rút quân khỏi thủ phủ Grozny và lãnh thổ Chechnya. Tại Iraq, Saddam Hussein chiếm một thành phố mà LHQ dành cho người Kurd tự trị ở miền bắc. Hàn quốc xử tử hình cựu tổng thống Chun Doo Kwan (1980-1988) vì đã sát hại hơn 240 người biểu tình đòi dân chủ. Riêng cựu tổng thống Roh Tae Woo(1988-1993) thì lãnh án 22,5 tù giam vì tội tham nhũng. Cuối cùng trong lãnh vực khoa học, các nhà bác học đã phát hiện được sự sống trên mẫu thiên thạch nặng 2 kg từ trên sao Hỏa cách đây 4,5 tỷ năm và rơi xuống địa cầu từ 13,000 năm về trước.
- Tháng 9, tình hình Trung Đông vẫn bất ổn, Mỹ dùng hỏa tiển tấn công nhiều vị trí quân sự của Iraq. Hội đồng LHQ nhóm họp biểu quyết cấm thử bom nguyên tử với 158 phiếu thuận và 3 phiếu chống của Ấn Độ, Lybia và Bhutan. Nữ phi hành gia người Mỹ là tiến sĩ Shannon Lucid đã đạt kỷ lục sống 188 ngày trong phi thuyền không gian. Quân Taliban chiếm thủ đô Kabul và hạ sát tổng thống Mohamed Najibuldah của A Phú Hãn. Sau đó thi hành một chính sách bạo tàn độc ác chưa từng thấy. Nôi chiến đã xảy ra giữa Taliban và liên quân của thủ tướng G.Hekmaty cùng quân của các tướng A.S Massud và R.Dostom.
- Tháng 10, Họp thượng đỉnh giữa Tổng thống Bill Clinton, Netanyahu (Do Thái) và Arafat (Palestine) nhưng không giải quyết được sự căng thẳng tại Trung Đông.
- Tháng 11, Bill Clinton lại đắc cử tổng thống Mỹ lần 2. Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế thế giới OECD kết nạp thêm 4 nước thành viên mới là Sec, Hung Gia Lợi, Ba Lan và Nam Hàn. Tại vịnh Subic (Phi Luật Tân) vào ngày 5 cũng có cuộc họp thượng đỉnh lần thứ 4 của các nước ASEAN Châu Á Thái Bình Dương. Cùng ngày tại Pakistan, tổng thống nước này Farooq Ahmed Leghori đã ra lệnh giải tán quốc hội và cách chức nữ thủ tướng Benarir Bhutto. Cuộc thi hoa hậu thế giới đã diễn ta tại Ấn Độ và vương miện được trao cho người đẹp Hy Lạp Irene Skiliva. Trận so tài quyền Anh thế giới, đương kim vô địch Mike Tyson (Mỹ) đã bị võ sĩ E.Holyfield hạ đài vào hiệp thứ 11.
- Tháng 12, ngày 1 khánh thành tòa nhà Petronas Twin Tower cao nhất thế giới (450m) tại thủ đô Kuala Lumpur của Mã Lai Á. Ngày 2, Nasa phóng vệ tinh thăm dò Pathfinder lên Hỏa tinh và sẽ hạ cánh đúng vào ngày Độc Lập Hoa Kỳ 4-7-1997. Liên Âu họp tại Dublin thủ đô Ái Nhĩ Lan để bàn về việc sử dụng đồng tiền chung Euro. Tổ chức thương mại thế giới WTO diễn ra tại Singapore từ ngày 9-12 qui tụ 125 nước nhằm tổng kết hoạt động trong 2 năm qua. Ngày 13, Kofi Annan người Ghana(Châu Phi) đắc cử Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc. Con trai trưởng Saddam Hussein là Oudai Hussein bị thương nặng trong một cuộc mưu sát.
Nhưng nổi bật nhất trong những ngày cuối năm con chuột là câu chuyện bắt giữ con tin ngay trong bữa tiệc mừng sinh nhật lần thứ 63 của Nhật hoàng Akihito, được tổ chức trọng thể tại thủ đô Lima của Peru do đại sứ Nhật chủ xướng. Có hơn 400 quan khách gồm nhiều bộ trưởng và 17 đại sứ các nước hiện diện. Lợi dụng cơ hội trên, một nhóm khủng bố võ trang thuộc phong trào cách mạng Tupac Amaru (MRTA) đã đột nhập vào tư dinh đai sứ Nhật bắt cóc hơn 200 con tin để đòi chính phủ Peru phải thả 500 thành viên của tổ chức trên đang bị giam giữ. Con tin bị giữ từ ngày 17/12 đến 31/12 được thả dần chỉ còn lại 81 người trong tay quân khủng bố.
Tóm lại qua những năm Tý trải dài suốt hai ngàn năm lịch sử ta thấy vui ít nhưng buồn nhiều nhất là năm Bính Tý 1996 đầy rãy các sự kiện chết chóc khổ đau khiến cho ai cũng cảm thấy ngậm ngùi, đặc biệt là sự gia tăng các vụ khủng bố giết người trên khắp các miền đất nước. Bởi thế nên ký giả Joe McNaily của tờ Fotean Times mới viết 'Weird Year 1996' ghi lại những điều kỳ lạ suốt năm này.
Chúng ta đang sắp bước vào một năm CHUộT (Mậu Tý - 2008) không mấy gì vui.
Xóm Cồn
Tháng 11-2007
Hồ Đinh
