Trần Thiện Hiệp: Kẻ du sĩ hành hiệp với những lời thơ tiềm tàng niềm nhân ái, thiền tính, trong tâm thức Phương Đông huyền mật

Phan Bá Thùy Dương & Vương Trùng Dương

Sinh tại Biên Hòa. Thời thơ ấu sống ở Di Linh, Đồng Nai Thượng.
Sau 1945 tản cư về Phan Thiết, Bình Thuận.
Quê nội: Quảng Điền, Thừa Thiên. Quê ngoại: Quế Sơn, Quảng Nam.
15 năm phục vụ dưới màu cờ VNCH, 25 năm hoạt động xã hội và làm thơ lưu vong trên đất Mỹ.
Sau khi nghe Tổng-Thống-Một-Ngày "big Minh" kêu gọi quân dân buông súng, TTH quyết tâm đào thoát. Anh rời Saigon 1 giờ trưa ngày 30-4-75, khi xe tăng CS đã vào dinh Độc Lập. Anh lấy được chiếc tàu tuần duyên nhỏ đang "nằm ụ" ở bến Thương Cảng chờ sửa chữa, kéo neo chạy ì ạch ra hướng Vũng Tàu. Sáng 1-5-75 thì con tàu hoàn toàn hư máy, lênh đênh với 224 người trên hải phận Quốc Tế. Trong số những người gạt lệ thương đau, rời bỏ Sàigòn trên chiếc tuần duyên "thổ tả" này có cả Trung Tướng Vĩnh Lộc, Trung tướng Trần Văn Trung cùng nữ ca sĩ Minh Hiếu, nhà báo Nguyễn Hoàng Đoan... Đến trưa cùng ngày thì được chiến hạm Hải Quân VN vớt.
Sau nhiều tháng nhờ hội Hồng Thập Tự tìm kiếm qua các trai tị nạn, gia đình anh gồm vợ và 5 con đoàn tụ được và định cư tại tại Seattle, WA. Anh hiện đã về hưu, an dưỡng tại VN từ đầu thiên niên kỷ. Anh thường xuyên đi đây đó kể cả những làng quê, thôn ấp hẻo lánh để vừa ngao du sơn thủy vừa tìm hiểu thực trạng dân sinh và trợ giúp trực tiếp người nghèo khó, cô nhi, bằng số tiền dành dụm của chính mình.
Khi nhận định về kẻ du sĩ này bạn Du Tử Lê đã viết: "thơ Trần, không mang cái gió bão đời thường. Thơ Trần đi tới cái dịu, lặng của những miền tâm thức, óng sương mai, ánh giọt chiều... Ở đâu đó, thấp thoáng đâu đó, luôn luôn, trong thơ Trần hương rượu cất lâu năm, thẩm thấu cảm quan ta, mỹ quan ta, như buổi chiều mang những rung động, lá, những lẩn khuất, hoa, về trên một triền đồi thi ca..."
Mỗi năm anh đều trở lại Hoa kỳ vài ba tháng để thăm anh em, thân hữu, con cháu...
Trong chuyến trở lại đất tạm dung mới đây, anh đã trao cho Trang Thơ Cuối Tuần Viet.No và Cali Weekly 14 bài thơ mới mà anh đã sáng tác tại quê nhà sau ngày hồi hương kể từ sau năm 2000.

Sinh hoạt thơ ca:
Đã xuất bản các thi tập:
Cây Lá Phận Người, 1987 csxb Việt Publication, Canada
Mặt Trời Lưu Vong, 1991, tái bản 1993, nxb Vă Đàn , Hoa Kỳ
Đỉnh Mây Qua, 1997, tái bản 1998, nxb Người Việt Tây Bắc, Hoa Kỳ
Đá Mọc Rêu Xanh, 2000 nxb Văn Học, Hoa Kỳ
Tuyển tập Thơ Trần Thiện Hiệp, 2001 nxb Trẻ, Việt Nam
Tiếng Đất Gọi Người, 2005 nxb Thanh Niên, Việt Nam

Ra mắt sách:
4 lần tại Seattle, Tacoma bang Washington,
2 lần tại San Jose, California, 1 lần tại Oranger County, California,
1 lần tại Virginia, Washington DC. 1 lần tại Paris, Pháp,
1 lần tại Vancouver BC, Canada.

Đọc thơ chuyển ngữ cho người Hoa Kỳ thưởng thức:
Tại 2 Thư Viện Seattle và Bellevue, tại Hội Luận Thi Ca, Green River College
và University of Washington, 2 lần tại nhà sách danh tiếng
Eliotte Bay Book Company và tai Đại hội mùa hè
tại Space Nidle thành phố Seattle.
TTH đã có trên 40 bài thơ được các nhạc sĩ tên tuổi như Phạm Duy, Ngô Mạnh Thu, Nhật Ngân ... phổ thành ca khúc. Thơ anh rất nhẹ, sâu và truyền cảm, đầy nhạc tính, miên man nỗi u hòai, phảng phất thanh tâm của một ẩn sĩ hay thiền giả. Có phải đó là những kết tinh của những giọt sương mềm, vương vấn, lóng lánh trên cành lá rừng khuya hay là những hạt ngọc lẩn khuất trong lòng thủy thảo, dưới những vùng san hô đầy màu sắc rực rỡ nơi quê hương biển mặn - Phan thành - của anh?
Xin bạn đọc đi vào thơ TTH để tự thưởng ngoạn, thẩm định, trải nghiệm.
[Chúng tôi chỉ giới thiệu ở đây 10 bài. Bốn bài còn lại đã được trao cho 2 tạp chí Văn học quen thuộc đăng tải sau] - PBTD & VTD

Ẩn Hiện Vầng Trăng
em đi qua mùa xuân mùa hạ
mây nào che nắng vai em
gió nào bay mái tóc
đường em vui bóng hạc, màu hoa (?)

ta với gió chừng non thiên cổ
đợi em về lối cỏ
hoàng lan
cơn mê bạt ngàn sương sớm
tiếng chim rừng nhớ tiếng em ca

em về
suối ngàn vang mê khúc
gió mơn man cành lá nhuốm màu thu
tình yêu lửa soi em hồng đôi má
nhịp tim ta chung thở sớm mai hồng

xin đừng khóc trên dặm đời nghiệt ngã
hãy reo vui như cánh áo màu mây
ngày yêu dấu không già
đừng hoang tưởng
bàn tay em vun vén lộc-tình-xanh

đêm nhân thế có sao trời trên lá
đêm riêng ta
em ẩn một vầng trăng
ta xin gọi tháng ngày riêng tư có
bằng tên em
xuân, hạ
lẫn màu thu
Trần Thiện Hiệp- Lâm Viên 2001

Saigon Tháng Sáu Mưa Trưa

Đang nắng trời đổ cơn mưa
Làm em ướt áo giữa trưa Saigon
Hoa văn màu lá mạ non
Ẩn trên da thịt tươi giòn đường cong
Sáu mươi lòng thấy động lòng
Bước em trang nhã ước mong đường dài
Mưa bay hạt nắng trên vai
Mưa bay đọng giọt tóc mai trữ tình

Phố đông như chợt lặng thinh
Em đi như thể vô tình không hay
Qua đường trời dứt mưa bay
Bến Thành vỡ nắng giữa ngày lạc nhau
Mỉm cười thấm vị ngọt ngào
Cũng mưa cũng nắng thuở nào Bonard
Cũng em ướt áo hoa cà
Cũng tôi theo gót biết nhà đón đưa
Bây giờ giữa phố mưa trưa
Thương sao ngày cũ nắng mưa Saigon!
Trần Thiện Hiệp

Nhịp Phách Phù Vân

1.
Cổng trời mở lối phù vân
Bước đi Lưu Nguyễn mấy tầng non cao
Phách xênh vẳng nhịp phương nào
Tiếng ca vỡ hạt mưa vào hư không
Tình xa nhóm lửa chờ mong
Khơi đêm huyền hoặc khơi lòng tỉnh say
Người về trăng ngả triền mây
Áo sương sao lạc vai gầy hoang vu

2.
Tỉnh ra rượu đẫm màu thu
Lá vàng lối cỏ sương mù mông lung
Sát na cõi giới vô cùng
Vẫn ta đối diện chân dung một đời
Cười vang vọng sóng trùng khơi
Soi trăng tiền kiếp gọi mời lãng quên
Dặm ngàn nhạc khúc tàn đêm
Lẫn trong cánh gió qua thềm nhớ ai

3.
Trăm năm bờ bãi sông dài
Nước đi trăng ở có phai nụ hồng
Người xưa bạc áo thong dong
Trúc tre âm vọng nỗi lòng ai hay
Rừng sương sao ẩn ngàn mây
Gió trăng gom góp không đầy chiêm bao
Hạc vàng mỏi cánh phương nào
Cỏ lau hoang lạnh trời cao với mình

4.
Cõi người nhật nguyệt phù sinh
Công-danh-thành-bại vương đình phế tan
Phủi tay còn lại cái nhàn
Thong dong cạn chén bạn vàng mười phương
Mõ chuông vẳng tiếng vô thường
Hồng trần nghiệt ngã mà thương mãi đời
Thơ gieo chén ấm rượu mời
Gió trăng còn đó cuộc chơi chia người
Trần Thiện Hiệp - Mùa Thu Sapa 2002

Chùm Mật Ngữ

Phiến tâm làn mây bạc
Phương nào hạc vàng bay
Trăng tàn thơ thức giấc
Chữ nghĩa chắp cánh mây
Vin theo vòng hệ lụy
Nhật nguyệt càn khôn vây
Mênh mông trong trời đất

Ngôn ngữ Nam Hoa Kinh
Triết gia cùng đồ tể
Ở chung một hành tinh
Đường thi người Đỗ Phủ
Chảy máu mạch tim mình
Từng bước chân dẫm đất

Tiếng xưa xa vọng về
Trùng trùng chùm mật ngữ
Lẫn nhịp mõ bờ mê
Gió bay bào cư sĩ
Mãi tìm dấu chân quê
Trần Thiện Hiệp - 6-2002

Câu Thơ Rơi Vỡ Trên Đầu Lá

mong bước bạn về xa biển gió
ta ngồi thắp sáng mấy mùa trăng
câu thơ rơi vỡ thành sương đọng
trên lá hạ hồng ai biết chăng (?)

rượu-nếp-hoa-vàng trong nước ngọc
thiếu người đối ẩm chén tà huy
tháng ngày bạc thếch từ hưng phế
ta khép cổng đời chuyện thịnh suy

đàn đã chùng dây tàn nhật nguyệt
tấu sao hoài khúc vũ đình ca (!)
mỉm cười giấu mặt cùng cây cỏ
sỏi đá vô tình cũng xót xa

ngược xuôi trời đất hề bạc tóc
tiến thối thời gian hề trắng tay
hệ lụy đường đời dù đã trải
hóa ra mờ ảo một cơn say

bạn hỡi! bước nhanh về với gió
cùng ta ngồi đếm hết trời sao
rượu hâm xin đón người tri kỷ
tẩy sạch bụi trần ta có nhau
Trần Thiện Hiệp - Linh Đông 7-2003

Đoạn Rời Lần Dấu Chân Quê

1.
Khi về xiêu vẹo chái hiên
Tiếng đêm mái dột cuối miền gió mưa
Trở trăn nhớ chuyện người xưa
Biếm thời Tư Mã sớm trưa thơ đề

2.
Ta đi lần dấu chân quê
Phù vân nhật nguyệt cuộc mê chưa tròn
Hồn theo cánh bướm vườn hoang
Đậu cành hoa dại lối mòn cỏ sương

3.
Ô Long chén Tống tỏa hương
Cỏ cây bừng giấc ánh dương ta bào
Đò sương bến vắng ai qua
Vờn bay cánh áo lụa hoa cúc vàng

4.
Nhị, hồ nhịp phách tình tang
Am thiền bút tự hoành trang mấy vần
Hồn thơ mê lộ phong vân
Vô minh ẩn mặc căn phần huyền vi

5.
Quỳnh hoa tàn cánh xuân thì
Lục trang lưu cảo còn gì cho nhau
Hạc từ xa cõi trời nào
Đễ chiều mộ cốc nao nao rượu buồn

6.
Giấc mơ ngày nọ qua truông
Lá thu theo suối xa nguồn về xuôi
Lòng dâng sông, biển ngậm ngùi
Đã bao chiu chắt niềm vui không đầy

7.
Nhịp đời chuyển hóa trùng vây
Quê hương đi, ở tự ngày tử sinh
Phủi hai tay trắng biên đình
Soi trong bóng tối thấy mình phân thân

8.
Quanh đây sông núi thật gần
Xin em mái tóc mây Tần thoảng hương
Lãng quên cát bụi dặm đường
Cho đêm dài những vô lường thủy chung

9.
Đã qua sông Hậu, núi Nùng
Về ngang Bạch Mã cội tùng chiêm bao
Nửa khuya trời lạc ánh sao
Lạnh tanh tiếng Quốc phương nào vẳng đưa

10.
Thương quê biết mấy cho vừa
Trường Sơn, Nam Hải sử xưa Tiên Rồng
Chân quê về với ruộng đồng
Hai mùa mưa nắng. Một lòng nắng mưa
Trần Thiện Hiệp 1-2005

Trong Dòng Nhật Nguyệt

từ tiếng khóc chào đời
ta trôi trong dòng nhật nguyệt
như gió cuốn mây bay sóng đẩy thuyền
vô thuỷ vô chung càn khôn sinh diệt
thì được thua nào khác cuộc cờ
tâm khai ngộ
có-không toàn bào ảnh
chuyện buồn vui một thoáng mây trời
sống ngẩng mặt khắp đường dương thế

ta có em
thơ rượu ấm men đời
khi bạc tóc đêm đợi trăng bên suối
nhớ người xưa ẩn sĩ sống vô vi
thơ ngạo khí
rượu bầu treo thiền trượng
bước hoài nghi giữa địa ngục thiên đường
bốn mùa mây bay rừng cây gió hú
suối sông nào đầy cạn nắng mưa
ngày tháng thoi đưa
người ẩn sĩ nghĩ về cuối đường cát bụi

em cùng ta trải đời dong ruỗi
kết bạn mười phương
vẫn lòng người vực sâu thăm thẳm
bức tranh vân cẩu nét mờ nét đậm
cũng là vui trong cõi nhân sinh
hạnh phúc nhỏ nhoi góp nhặt cho mình
em hiến tặng tình yêu tri kỷ
đẹp như thơ em ngâm giữa trăng ngàn
ta hoá gió bay theo lời thơ ấy
Trần Thiện Hiệp - Rừng Cát Tiên - 9/07

Nhớ Bạn Thương Mình Rồi Cũng Vậy

rót rượu một mình
chiều quê mưa rả rích
nhớ đến bằng hữu kẻ mất người còn
bạn một đời khuất bóng hai phần ba
trong như ngoài nước lâu không gặp
đọc báo tin buồn... thế là xong!
hoả táng. lên đồi. về hư ảo
tro cốt. mồ bia. tên dần quên
Thanh Nam - Mai Thảo - Trần Cao Lĩnh
Nguyễn Hiền - Phan Nghị - Ngô Mạnh Thu
Lê Đình Điểu - Kim Tuấn - Đỗ Ngọc Yến
Vũ Đức Vinh - Hoàng Anh Tuấn - Đào Mộng Nam...

giang hồ bốn biển tìm vắng ngắt
cuộc vui trần thế thiếu người chơi
tuổi trời vai nặng đâu còn trẻ
ngày tháng vèo theo khói thuốc bay
chữ nghiã văn chương chiều bảng lảng
cái gánh trần ai đã nhẹ tênh
tiếc mấy hồng trần thì cũng vậy
cổng trời nơi đến chẳng còn xa
muốn làm hành giả tay gậy trúc
lên chốn non cao ngồi hát nghêu
vươn tay mây trắng ngang cành lá
bậu bạn trăng ngàn với suối reo
Trần Thiện Hiệp - Linh Đông thôn - 2007

Người Yêu Hoa Tím Bằng Lăng

Em yêu bằng lăng hoa tím
Nên thường mặc áo màu hoa
Bài thơ tặng em ngày nọ
Tôi làm với nắng tháng Ba
Chữ nghiêng mươi dòng mực tím
Ý thơ lãng mạng thật thà

Em tươi nụ hồng hoang dại
Tôi như cánh gió đại ngàn
Đưa em hương thơm kỳ diệu
Bay vào trời đất mênh mang
Những chiều mưa rừng mờ nhạt
Nghe tình lên tiếng sóng vang

Bằng lăng trổ bông hoa tím
Đường quen thị trấn miền cao
Bóng em tóc thề trong gió
Bây giờ như thoáng chiêm bao
Tháng Ba nắng vàng trên lá
Mây trôi về mãi phương nào
Trần Thiện Hiệp - Pleiku 3.05

Thăm Quê Qua Một Chuyến Đò

Đầu xuân về quê thăm nhà
Hậu Giang mùa nước phù sa ngập đồng
Đò trưa chở khẳm qua sông
Gồm hai chú tiểu, sư ông về chùa
Chị bán vé số mời mua
Giống gái gọi cợt đùa lả lơi
Anh chàng bảo vệ mê tơi
Ngồi bên tán tỉnh những lời ba hoa

Bà bán bắp luộc ranh ma
Bâng quơ xỉa xói tiếng xa tiếng gần
Ông già mài dao cụt chân
Phì phà thuốc lá bất cần chung quanh
Ma xơ đứng tuổi hiền lành
Bắt chuyện cô lái chèo nhanh nhịp nhàng
Tôi ngồi suy nghĩ miên man
Về bao thân phận chung sang chuyến đò
Sống trong tham-nhũng-xin-cho
Trừ tôi, nguyên cả chuyến đò nghèo xơ
Trần Thiện Hiệp - Hậu Giang - 2008