Biểu tình và dân chủ

Trần Khải

Cách đối phó với những cuộc biểu tình ôn hòa là một trong các thước đo về tính cởi mở của một chế độ. Nói cách khác, quyền biểu tình, cũng là một phương diện của quyền tự do phát biểu, được tôn trọng tới mức độ nào sẽ là một thước đo về đặc tính công an trị. Lúc đó, chính phủ sẽ cho phép và lắng nghe những cuộc biểu tình ra sao, hay sẽ đàn áp ra sao và ở mức độ nào... sẽ làm hiển lộ bản chất của chế độ. Do vậy, thước đo dân chủ cũng còn nghĩa là mức độ để cho người dân nói, cho dân biểu tình.
Gần như không thể có biểu tình tại Việt Nam, và điều này có thể xem như là thước đo hết xài trong nền "dân chủ gấp triệu lần" nơi đây hay không? Trong khi đó, tại Mỹ, Pháp, hay thậm chí như tại Thái Lan, Cam Bốt... biểu tình là chuyện bình thường - qua đó, dân có quyền nói, quyền bày tỏ thái độ trên đường phố.
Thử nhìn về một mô hình mà nhà nước CS Việt Nam đang theo là Trung Quốc. Trong khi cả thế giới an ủi, chia sẻ với Trung Quốc về nỗi đau thương động đất, thì lực lượng an ninh nước này vẫn lặng lẽ bố ráp những người Tây Tạng đã tham dự các đợt biểu tình vừa qua, và phản ứng từ đó là những cuộc biểu tình phản kháng mới lại bùng lên, ở mức độ nhỏ hơn và rời rạc hơn, tại một số nơi.
Bản tin của đài RFA hôm Thứ Sáu 30/05/2008 cho biết công an Trung Quốc ở vùng Tây Tạng tuần này vừa bắt giam 5 nhà sư bị cho là liên hệ tới một loạt "vụ nổ nhỏ" trong khi các cuộc biểu tình chống Trung Quốc bùng lên hồi tháng 3, 2008. Bản tin dựa theo các nguồn tin Tây Tạng từ Kathmandu, Nepal, nói là năm vị sư bị bắt giam ngày 24/05/2008, vì "bị cho là liên hệ tới một số vụ nổ trong vùng Tây Tạng." Các vụ nổ được nói là xảy ra hai ngày 6-7 tháng 04/2008 và không có thương vong nào.
Nguồn tin cho biết, có 4 vụ nổ nhỏ trong vùng Markham, nhưng không ai biết là ai làm cả. Công an lại nối các vụ nổ vào "phong trào yêu nước" tung ra vào lúc các cuộc biểu tình chống Trung Quốc lan rộng, theo nguồn tin này nói.
Nguồn tin Tây Tạng báo động nói là các vị sư bị bắt giam ngày 24/05 là từ tu viện Gonsar ở Markham, huyện Chamdo, trong Vùng Tự Trị Tây Tạng, là các sư: Gonpo, 20 tuổi; Choedrub, 25; Palden, 30; Ngawang Phuntsok, 17; và Kunga, 20. Các giới chức công an tại Markham đã giữ im lặng, từ chối trả lời của các phóng viên quốc tế, lấy cớ đang điều tra.
Địa phương Markham những ngày trước đó cũng đã bị bố ráp rồi. Hai tu viện Oser và Khenlung cũng ở Markham bị bố ráp ngày 14/05/2008, và bắt đi 5 vị sư ở tu viện Oser và 12 vị sư ở tu viện Khenlung. Cùng bị bắt có 2 vị cư sĩ liên hệ với cả 2 chùa này.

*Sangye Lhamo, 26 tuổi, cùng biểu tình với hai ni cô khác của tu viện Dragkar ở Kardze hôm 28/05 trước khi bị công an TQ bắt giữ. Nguồn: savetibet.org

Một bản tin khác từ Trung Tâm Tây Tạng Vì Nhân Quyền và Dân Chủ (Tibetan Centre for Human Rights and Democracy, TCHRD), phổ biến ngày 29/05/2008, dựa theo nguồn tin khả tín cho biết có nhiều cuộc biểu tình do các ni cô từ các ni viện ở huyện Kardze hướng dẫn trong vài tuần qua. Theo tin này, 3 ni cô của Ni Viện Dragkar và một nữ sinh viên đã bị công an huyện Kardze bắt vì xuống đường biểu tình hôm 28/05.
Bản tin ghi là vào lúc 9 giờ sáng ngày 28/05/2008, có 3 ni cô từ Ni Viện Dragkar ở huyện Kardze, trong Khu Tự Trị Tây Tạng, thuộc tỉnh Tứ Xuyên (Sichuan), đã ra đứng biểu tình ôn hòa tại quảng trường trước khu chợ chính của huyện Kardze. Ba vị nữ tu này hô khẩu hiệu, kêu gọi "sự trở về nhanh chóng của Đức Đạt Lai Lạt Ma tại Tây Tạng," với "Tự Do cho Tây Tạng" và "Trả Tự Do Tức Khắc Các Tù Nhân Chính Trị." Các ni cô cũng phát truyền đơn, kêu gọi "độc lập cho Tây Tạng."
Cuộc biểu tình kéo dài một thời gian ngắn thì công an tới bắt, áp giải về đồn để thẩm vấn. Ba vị ni cô này được nhận diện là Sangye Lhamo, 26 tuổi, thuộc gia đình Kyakyatengtsang ở làng Dungra Village, xã Serchuteng, huyện Kardze; Tsewang Kando, 38 tuổi, làng Dungra, xã Serchuteng, huyện Kardze; và Yeshi Lhadon, 24 tuổi, từ làng Tsozhi, huyện Kardze. Người ta không nghe thông tin nào nữa về tình hình hiện nay của ba ni cô.
Một giờ đồng hồ sau đó, một cuộc biểu tình đơn độc của một nữ sinh viên 21 tuổi tên là Rigden Lhamo, thuộc gia đình Tapontsang trong làng Lhakey Village, xã Thingkha, huyện Kardze. Rigden Lhamo phất lá cờ bị cấm của dân tộc Tây Tạng và hô các khẩu hiệu tương tự bên ngoài trụ sở chính quyền huyện.
Theo lời một nhân chứng kể lại, công an đã bắn vài phát súng, nhưng không có thông tin rõ về chuyện Rigden Lhamo có trúng đạn hay bị thương gì không; chỉ có tin là công an đã áp giải cô đi. Theo lời một nhân chứng khác kể lại, người ta thấy có máu loang trên người cô Rigden Lhamo nhưng không rõ máu này là do bị công an đả thương hay là do trúng đạn. Bây giờ không còn thông tin nào về cô nữa.
Tình hình thấy rõ là Tây Tạng thật khó bình an. Đơn giản chỉ vì nhà nước CSTQ không chịu đối thoại với người dân Tây Tạng, không chịu lắng nghe ước nguyện của người dân Tây Tạng, trong lúc Đức Đạt Lai Lạt Ma đã nhiều lần công khai nói trước thế giới rằng ngài không đòi độc lập, mà chỉ đòi tự trị; rằng ngài muốn giao quyền trị an và ngoại giao cho nhà nước Bắc Kinh, mà chỉ xin giữ quyền bảo tồn văn hóa và ngôn ngữ Tây Tạng. Nếu Bắc Kinh mời Đức Đạt Lai Lạt Ma về Tây Tạng trong điều kiện tương nhượng đó, thì vùng đất này chắc chắn sẽ bình an, lòng dân chắc chắn sẽ hoan hỷ, và sẽ cô lập được một số thành phần cực đoan trong phe "đòi độc lập." Và thế giới sẽ vui mừng khi thấy người dân nơi đây được quyền ra phố biểu tình để hoan nghênh ngài Đạt Lai Lạt Ma.
Trường hợp Việt Nam cũng tương tự. Thực tế là không có một Đức Đạt Lai Lạt Ma nào tại Việt Nam. Nhưng đất nước mình vẫn có một Đức Đạt Lai Lạt Ma được hình tượng hóa thành một khát vọng dân chủ. Cuộc thả bong bóng bay kêu gọi dân chủ quanh Bờ Hồ Hà Nội tuần qua đã cho thấy như thế: một ngai thờ thiêng liêng, một ước mơ đầy tốt đẹp - Dân Chủ, trước đó chưa bao giờ được vinh danh tại Hà Nội một cách thơ mộng như thế.
Tại sao nhà nước CSVN vẫn chưa chấp nhận rằng có một tôn giáo hết sức cởi mở là Dân Chủ, nơi đó bất kỳ ai cũng có tiếng nói và được lắng nghe? Và nơi đó, bất kỳ cuộc biểu tình ôn hòa nào cũng được tôn trọng, vì bức tranh đa sắc này sẽ chỉ làm tăng thêm các sức mạnh cho nội lực dân tộc...
Hãy lắng nghe một tôn giáo phổ quát của nhân loại: đó là một nền dân chủ thực sự, nơi đó nhân quyền được tôn trọng thực sự.
Trần Khải

Khủng hoảng lạm phát tại Việt Nam rất đáng sợ

James Hookway,
The Wall Street Journal 30/5/08,
Khánh Đăng lược dịch

Các biện pháp của chính phủ nhằm ngăn chặn tỷ lệ lạm phát cao thì không thoả đáng
Tỷ lệ lạm phát trên đà gia tăng tại Việt Nam đang đe dọa chuyển hướng sang thành một cuộc khủng hoảng kinh tế toàn bộ, và nó đưa ra một lời báo động cho các quốc gia Á Châu khác đang cố chặn đứng tình trạng giá cả tăng vọt.
Chính phủ Việt Nam vào tuần này cho biết tỷ lệ lạm phát trong tháng Năm, trên căn bản hàng năm là 25.2%, tăng hơn mức 21.4% của tháng Tư và 14.1% trong tháng Giêng. Nhà nước bị đổ thừa một phần lớn vì có phản ứng chậm chạp. Khi giá cả thực phẩm và xăng dầu bắt đầu gia tăng hồi cuối năm ngoái, thì Ngân hàng Nhà nước Việt Nam với hy vọng sẽ tiếp tục duy trì mức tăng trưởng, đã chậm chạp trong việc kềm giữ áp lực lạm phát bằng cách tăng cao lãi suất hoặc siết chặt một cách có hiệu quả trong vấn đề cho vay mượn. Các nỗ lực kiểm soát lạm phát đã cho thấy không có hiệu quả -- chẳng hạn như việc nới lỏng trị giá đơn vị tiền tệ đồng bạc đối với đồng đô la, khiến phần lớn bị hậu quả ngược vì các thói quen cho vay mượn.
Các chuyên gia kinh tế nói rằng cho tới bây giờ thì chỉ có một phạm vi giới hạn cho các khó khăn của Việt Nam có thể lây lan sang nền kinh tế của các quốc gia Á Châu khác. Nhưng Việt Nam đang trưng bày một bối cảnh tồi tệ nhất về những gì có thể xảy ra nếu các ngân hàng trung ương trong khu vực không nhanh nhẹn hành động để chặn đứng tình trạng giá cả gia tăng, đúng vào lúc khi các nền kinh tế của họ không giống như của Hoa Kỳ hoặc Tây Âu -- vẫn hiện đang cho thấy có sự tăng trưởng mạnh mẽ.
Sau một thời kỳ bùng phát trong ngành xây cất giữa lúc lãi suất thấp và xuất cảng tăng vì trị giá đơn vị tiền tệ địa phương (đồng bạc) yếu hơn so với đồng đô la, thì bây giờ nền kinh tế Việt Nam đang đi ngược lại chiều hướng đó. Chỉ số chính của thị trường chứng khoán bị tụt xuống 55% trong năm nay, và giá cả hàng hoá đang gia tăng mạnh mẽ.
Công ty đầu tư Morgan Stanley trong một báo cáo hôm Thứ Tư đã báo động rằng việc cho vay mượn lỏng lẻo đã gây ra một cuộc khủng hoảng ngân hàng. Họ còn tiên đoán rằng đơn vị tiền tệ Việt Nam, đồng bạc, có thể bị suy yếu thê thảm đối với đồng đô la trong năm sắp tới đây.
Vào hôm Thứ Năm, hãng nghiên cứu và định gía tín dụng Fitch Ratings đã hạ thấp viễn ảnh về các khoản nợ nần ngoại quốc của Việt Nam từ "ổn định" xuống mức "bi quan". Công ty này còn cho biết rằng các chính sách của nhà nước để đối phó với tình trạng lạm phát gia tăng "vừa chậm chạp lại quá nhỏ nhặt"
Nhiều ngân hàng trung ương ở Á Châu trong những năm qua đã đưa việc kiểm soát lạm phát là mục tiêu chính yếu trong chính sách của họ. Nhưng chỉ có một số ít tương đối là thật sự độc lập, khiến họ là đối tượng cho các áp lực chính trị buộc phải duy trì mức tăng trưởng kinh tế.
Vài nước như Ấn Độ và Trung Quốc đã chọn lựa việc hút bớt thanh khoản (liquidity) dư thừa trong hệ thống tài chánh bằng cách áp đặt ra các yêu cầu dự trữ mới trong ngân hàng của họ thay vì gia tăng lãi suất lên đến mức có thể có khả năng hơn để ngăn chận lạm phát. Các quốc gia khác thì đang chờ đợi xem có thể nào các vụ thu hoạch lớn hơn sẽ làm cho giá cả thực phẩm bớt căng thẳng, hiện thời đang ở mức 40% hoặc hơn đối với chỉ số giá tiêu dùng (consumer-price index) ở các quốc gia như Nam Dương và Phi Luật Tân.
Kinh nghiệm của Việt Nam cho thấy sự nguy hiểm của việc chờ đợi qúa lâu trước khi có các hành động dứt khoát để chặn đầu nạn lạm phát. Theo ông Spencer White, một chuyên gia kế hoạch đồng thời cũng là một thành viên trong ban giám đốc công ty tài chánh Thiên Việt Securities ở TPHCM thì, "Những gì đang xảy ra ở đây tại Việt Nam đã xảy ra tại Á Châu cách đây 10, 20 năm. Ở thời điểm này thì không có nhiều sự hoà hợp về tài chánh với các thị trường Á Châu khác, nhưng điều đó có thể làm tổn hại đến sự hăng hái đầu tư rộng lớn hơn từ các thị trường bên ngoài".
Cách đây một năm, Việt Nam vẫn còn là một nơi đáng yêu của các nhà đầu tư thế giới. Các ngân hàng quốc tế như HSBC Holdings PLC đã đầu tư vào các ngân hàng địa phương. Các công ty phát triển địa ốc từ Nam Hàn và Đài Loan đã bắt đầu tiến hành một dự án phát triển lớn để xây dựng các mặt bằng văn phòng ở Hà Nội và TPHCM.
Các nhà sản xuất trên toàn thế giới cũng đổ xô vào Việt Nam, một phần là để tránh khỏi mức lương bổng và giá cả đất đai đang gia tăng ở Trung Quốc, nhưng cũng là để lợi dụng một lực lượng lao động trẻ trung và chăm chỉ đã nhìn thấy một cảnh phồn vinh đang hé mở sau hàng năm trời bị chiến tranh và đình trệ. Các công ty ngoại quốc đã được chấp thuận để đầu tư 20 tỷ Mỹ kim vào Việt Nam trong năm ngoái -- một phần ba hơn nước láng giềng Thái Lan Ợ đã cộng thêm vào áp lực lạm phát vì làm gia tăng giá cả đất đai, mức lương bổng cho công nhân có tay nghề và tiền mướn văn phòng.
Các doanh nghiệp quốc doanh lớn nhất bắt đầu mở rộng việc kinh doanh ra nhiều ngành nghề khác nhau, hy vọng rằng sẽ trở thành các tập đoàn kinh tế hùng mạnh để cạnh tranh với các công ty nước ngoài đang bắt đầu đổ vào sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Mậu dịch Thế giới (WTO).
Vài lãnh tụ cao cấp của Việt Nam đã nghi ngờ sự cương quyết của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng về việc xây dựng các doanh nghiệp mới này, thường là từ các món nợ vay mượn với lãi suất rẻ mạt từ các ngân hàng quốc doanh. Hồi năm ngoái, một cựu thủ tướng, ông Võ Văn Kiệt đã viết một lá thư ngỏ đến ông Dũng nói rằng đây chính là các sai lầm mà Nam Hàn, Mã Lai Á và các nước khác đã phạm phải trong thời kỳ trước cuộc khủng hoảng tài chánh Á Châu ở thập niên 1990s.
Khi áp lực lạm phát bắt đầu gia tăng hồi năm ngoái, vài chuyên gia kinh tế của nhà nước nói rằng ngân hàng trung ương không muốn ngừng việc cho vay các món nợ với lãi suất thấp. "Phần lớn chính sách của ngân hàng trung ương được lèo lái bởi các nghị trình của nhà nước nhằm khuyến khích tăng trưởng càng nhiều càng tốt, trong khi đó bảo đảm rằng các doanh nghiệp quốc doanh sẽ đóng một vai trò nào đó trong nền kinh tế vào những năm sắp tới", theo một nhà kinh tế Việt Nam cho biết.
Những người quen thuộc với tình trạng này nói rằng hồi đầu năm nay, khi giá cả gia tăng làm xảy ra các cuộc biểu tình và đình công, ông Dũng đã chỉ thị cho thống đốc ngân hàng trung ương Nguyễn Văn Giàu làm việc tích cực hơn để kềm chế lạm phát.
Ngân hàng trung ương đã mở rộng các lĩnh vực để đồng tiền Việt Nam có thể mua bán đối với đồng đô la. Sáng kiến này là để thả lỏng đơn vị tiền tệ địa phương khỏi một đơn vị tiền tệ Hoa Kỳ đang tuột dốc, và để cho Việt Nam có thể hấp thụ các phí tổn cao về xăng dầu. Thay vào đó, biện pháp này đã tạo ra sự hoảng sợ trong quần chúng vì trong hàng năm trời họ vẫn dùng đồng đô la như một phương tiện thuận lợi khác vì sự khó khăn lỉnh kỉnh của tiền Việt Nam, với tờ giấy bạc có mệnh gía lớn nhất là 500.000 đồng (có giá trị khoảng 30 đô la) thì hiếm thấy.
Vài ngân hàng địa phương đã từ chối không chịu đổi tiền đô la, gía cổ phiếu chứng khoán địa phương bị xụp đổ vì các ngân hàng cố nắm giữ lấy tiền Việt Nam và từ chối không cho vay mượn để mua cổ phần. Ông Dũng trong tháng Ba đã cho hạ thấp mục tiêu tăng trưởng của Việt Nam cho năm 2008 xuống còn 7% từ mức 8.5%, để chú tâm vào việc tiến hành chống lạm phát.
Từ đó, giá cả thực phẩm gia tăng khắp toàn cầu và thu hoạch lúa gạo thấp kém đã làm cho mọi việc bị xấu hơn. Ngân hàng trung ương tiên đoán rằng mức thâm thủng của tài khoản vãng lai (current account deficit) - là sự khác biệt giữa nhập cảng và xuất cảng hàng hoá, dịch vụ của một quốc gia - sẽ chiếm đến 7.5% của tổng sản lượng nội địa (GDP) trong năm nay, tăng lên từ mức 5% của năm 2007.
Mức thâm thủng tài khoản vãng lai của Thái Lan ở mức 6.5% GDP khi nước này buộc phải phá giá đồng baht năm 2007, gây ra cuộc khủng hoảng tài chánh tại Á Châu. Người dân Việt Nam, trong khi đó lại rút hết tiền ra khỏi ngân hàng để mua vàng. Một số đang bắt đầu tích trữ đồng đô la như một cách đầu tư để giảm thiểu sự rủi ro của giá cả lên xuống nhằm chống lại nạn lạm phát.
Các bài tường thuật của báo chí địa phương cho biết, giá các căn phòng apartment ở TPHCM, là trung tâm thương mại của cả nước, hiện thời đã rơi xuống chỉ còn phân nửa. Công ty Morgan Stanley ước lượng rằng trị giá các khoản nợ đã nới rộng ra hơn 35% một năm và được dùng vào thị trường địa ốc chỉ khoảng 10% của tổng số các khoản nợ này.
***
Vietnam Inflation Crisis Is Feared
Government's Moves To Curb High Rate Deemed Inadequate
By JAMES HOOKWAY
May 30, 2008
Vietnam's accelerating inflation is threatening to morph into a full-blown crisis, and it provides a warning to other Asian countries trying to tamp soaring prices.
The government said this week the inflation rate in May was 25.2% on an annual basis, up from 21.4% in April and 14.1% in January. A slow government response was in large part to blame. When oil and food prices began to rise late last year, the State Bank of Vietnam, hoping to sustain growth, was slow to rein in inflationary pressure by raising rates or clamping down effectively on irresponsible lending. Efforts to control inflation proved ineffective -- such as a loosening of the currency's dollar peg, which backfired largely because of lending practices.
So far, economists say there is limited scope for Vietnam's troubles to infect other Asian economies. But Vietnam presents a worst-case scenario of what could happen if the region's central banks don't act swiftly to curb rising prices at a time when their economies -- unlike those of the U.S. and Western Europe -- are still showing robust growth.
After a building boom amid low interest rates and an export boom because of a weak local currency pegged to the dollar, Vietnam's economy has reversed course. The stock market's main index is down 55% this year, and the prices of goods are rising sharply.Morgan Stanley, in a report Wednesday, warned that loose lending had created a banking crisis. It forecast that Vietnam's currency, the dong, could weaken dramatically against the dollar in the coming year.
On Thursday, Fitch Ratings lowered its outlook for Vietnam's sovereign debt to "negative" from "stable." The country's policy response to rising inflation "has been both too slow and too small," the agency said.
Many Asian central banks have made controlling inflation their primary policy objective in recent years. But relatively few are genuinely independent, making them subject to political pressure to maintain economic growth.
Some, such as India and China, have opted to mop up excess liquidity in their financial systems by imposing new reserve requirements on their banks rather than raising interest rates to levels that might do more to stanch inflation. Others are waiting to see whether larger harvests will ease food bills, which are 40% or more of the consumer-price index in countries such as Indonesia and the Philippines.
Vietnam's experience shows the danger of waiting too long before taking decisive action to head off inflation. "What's happening here in Vietnam is the Asia of 10, 20 years ago," said Spencer White, a strategist and member of the board at Thien Viet Securities in Ho Chi Minh City. "There's not much financial integration with the other Asian markets at this
point, but it could damage the broader appetite for frontier markets."
A year ago, Vietnam was the darling of global investors. International banks such as HSBC Holdings PLC bought into local banks. Property developers from South Korea and Taiwan began work on huge developments to build office space in Hanoi and Ho Chi Minh City.
Global manufacturers also streamed into the country, partly to escape rising wage and land costs in China but also to tap a young and industrious work force who saw a glimpse of prosperity after years of war and stagnation. Foreign companies sought approval to invest $20 billion in the country last year -- a third more than in nearby Thailand -- adding to the inflationary pressure by driving up land costs, skilled-worker wages and office rents.
The country's biggest state-run enterprises began diversifying, hoping to become powerful conglomerates to compete with the foreign firms that began arriving in Vietnam following its accession to the World Trade Organization.
Some of Vietnam's senior leaders questioned Prime Minister Nguyen Tan Dung's determination to build up these new businesses, often with cheap loans from state-run banks. A former prime minister, Vo Van Kiet, wrote a public letter to Mr. Dung last year saying these were precisely the mistakes South Korea, Malaysia and others made in the run-up to the Asian financial crisis of the 1990s.
As inflationary pressures began to rise last year, some government economists say, the central bank didn't want to cut off
the low-cost loans. "Much of the central-bank policy was driven by the government's agenda of promoting as much economic growth as possible while at the same time making sure that state-run enterprises would play a bit part in the economy in the years to come," a Vietnamese economist said.
People familiar with the situation say that, earlier this year, as higher prices sparked protests and strikes, Mr. Dung instructed central-bank governor Nguyen Van Giau to act more aggressively to contain inflation.
The central bank widened the range in which the dong could trade against the dollar. The idea was to free the local currency from a sliding U.S. currency and to enable Vietnam to better absorb higher oil costs. Instead, the move triggered panic among a population that for years used the dollar as a convenient alternative to the unwieldy Vietnamese currency, whose largest bank note is the rarely seen 500,000-dong bill -- worth about $30.
Some local banks refused to exchange dollars, and local stock prices collapsed as banks held on to their dong and refused to lend money to buy shares. Mr. Dung in March lowered Vietnam's growth target for 2008 to 7% from 8.5% to help focus the drive against inflation.
Since then, a global spike in food prices and a poor rice harvest have made things worse. The central bank expects Vietnam's current-account deficit -- the difference between a country's import and export of goods and services -- to hit 7.5% of gross domestic product this year, up from 5% in 2007. The current-account deficit in Thailand was 6.5% of GDP when it was forced to devalue the baht in 1997, triggering the Asian financial crisis.
The Vietnamese, meanwhile, have been draining bank accounts and buying gold instead. Some have also started hoarding dollars as a hedge against inflation.
Apartment prices in Ho Chi Minh City, the country's commercial hub, have fallen by half so far this year, local media reports say. Morgan Stanley estimates loan growth has been expanding at over 35% a year and exposure to the property market is about 10% of total loans.
http://online.wsj.com/article/SB121206638209529225.html

Hoa Kỳ gây sức ép với Việt Nam về những nhà báo bị Bắt giam

Bài của Ben Stocking
Hãng thông tấn AP
Thứ Sáu, ngày 30-5-2008

(HàNội), Việt Nam - Hoa Kỳ đã bày tỏ mối quan ngại về trường hợp hai nhà báo Việt Nam bị bắt giam do đã mạnh mẽ tố cáo một vụ việc tham nhũng nghiêm trọng trong chính quyền, một quan chức Bộ Ngoại giao đã cho hay vào hôm thứ Sáu.
"Các nhà báo cần phải có quyền được tường thuật, viết bài và đưa tin tức mà không bị một mối lo ngại nào đối với sự an toàn của họ và không phải lo sợ rằng họ sẽ bị bắt giữ bất cứ khi nào họ tường thuật về một vụ việc có tính nhạy cảm," đó là phát biểu của David J. Kramer, trợ lý ngoại trưởng đặc trách dân chủ, nhân quyền và lao động.
Kramer đã đưa ra vụ việc này trong cuộc đối thoại thường niên về nhân quyền vào hôm thứ Năm giữa Hoa Kỳ và Việt Nam, được mở ra dưới tác động của những chỉ trích thường xuyên về sự đối xử của nước này với những người bất đồng quan điểm chính trị và thành phần thiểu số tôn giáo.
Chính quyền Cộng sản Việt Nam đã nói rằng cuộc chiến chống tham nhũng là một trong những ưu tiên hàng đầu của họ. Song vào hôm 12 tháng Năm, các nhân viên an ninh nhà nước đã bắt giam hai nhà báo do "những sai sót" không được xác định trong việc tường thuật của họ về một vụ tai tiếng của Bộ Giao thông năm 2006.
Nguyễn Việt Chiến của nhật báo Thanh Niên và Nguyễn Văn Hải của nhật báo Tuổi Trẻ đã bị buộc tội "lạm dụng chức vụ quyền hạn".
Vụ tai tiếng, bị phanh phui từ năm 2005, đã dẫn tới việc kết tội chín người bị cáo buộc đã cá độ bất hợp pháp hàng triệu đô la trong những trận bóng đá châu Âu và cố tìm cách hối lộ người khác nhằm che đậy hành động phạm tội của mình.
Giới hữu trách đã nghi ngờ họ biển thủ tiền từ một đơn vị thuộc bộ có phần hành quản lý những dự án lớn làm đường và xây cầu. Đơn vị này đã nhận vốn cấp chủ yếu từ Ngân hàng Thế giới và Nhật Bản.
Vụ việc đã thúc đẩy tới việc từ chức của bộ trưởng giao thông và dẫn đến việc bắt giữ thứ trưởng Nguyễn Việt Tiến.
Những tội danh chống lại Tiến, quan chức cao cấp nhất bị buộc tội trong quá trình tố tụng, đã được bất ngờ dỡ bỏ vào cuối tháng Ba, sáu tuần trước những vụ bắt giữ nhà báo.
Ngay tức khắc sau vụ cầm giữ họ, hệ thống truyền thông do nhà nước kiểm soát của việt Nam đã đòi hỏi trả tự do cho họ và chỉ trích cách xử lý của chính phủ trong vụ việc này.
Thế nhưng từ đó, với sự tăng cường kiểm soát của chính phủ, tin tức về vụ việc đã bị cấm đoán hoàn toàn.
Vụ việc đã làm khuấy động mối quan ngại sâu sắc trong những nhà báo Việt Nam và giới blogger, những người đã cho rằng điều này sẽ làm nản lòng những nhà báo trong việc tích cực đưa tin về tình trạng tham nhũng, một trong những nan đề nghiêm trọng nhất của Việt Nam.
Trong suốt thời gian diễn ra cuộc họp báo ngắn vào hôm thứ Sáu, Kramer cho hay Hoa Kỳ sẽ tiếp tục theo dõi vụ việc này.
"Một nền báo chí tự do là vô cùng quan trọng cho việc bóc trần tình trạng tham nhũng, ông nhận xét. "Chúng tôi hy vọng về một cách tiếp cận mềm dẻo và linh hoạt hơn trong việc xử trí với các phương tiện truyền thông từ phía chính phủ."
Bản tiếng Việt - Ba Sàm 2008