Đảng cộng sản Trung Quốc chính là "nhân tai" của trận động đất tại Tứ Xuyên

Lê Minh

*Xác các nạn nhân

Thiên tai có thể xảy ra ở khắp mọi nơi, mọi lúc và có thể gây ra những thiệt hại khó lường. Nhưng với kỹ thuật khoa học ngày nay con người ta có thể giảm thiểu thiệt hại nhân mạng và vật chất bằng những cảnh báo để di tản con người đến những nơi an toàn hơn trước thời điểm xảy ra. Nếu vì lý do kỹ thuật hoặc tài chánh mà không thể đưa ra những cảnh báo trước là điều khả dĩ có thể chấp nhận được, nhưng nếu vì lý do chính trị hay bất cứ lý do nào khác thì hoàn toàn không thể chấp nhận được.
Trong trường hợp này, tất cả những thiệt hại nhân mạng, tinh thần vật chất mà đáng lẽ ra có thể tránh được thì được quy cho lý do vì con người, hay nôm na gọi là "nhân tai".
Trận động đất tại Tứ Xuyên hôm 12 tháng 5 vừa qua là trận động đất lớn nhất tại Trung Quốc trong suốt quãng thời gian 60 năm cầm quyền của Đảng cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ). So với thời điểm xảy ra trận động đất tại Đường Sơn vào năm 1976 thì trận động đất tại Tứ Xuyên hôm 12 tháng 5 đã xảy ra tại thời điểm một Trung Quốc ngày nay của thế kỷ 21 đã có đủ các kỹ thuật và máy móc tối tân để đưa ra trước các dự báo. Trước khi xảy ra trận động đất, các nhà khoa học chuyên ngành của Trung Quốc đã có những dự báo về động đất rất chính xác. Một trong những chuyên gia hàng đầu là Geng Guoqing đã đưa ra dự báo rất chính xác cả về thời gian và địa điểm của trận động đất và ông đã viết thư cho thủ tướng Ôn Gia Bảo cảnh báo rằng hiểm họa xảy ra động đất rất cao.
Thế nhưng cả Ôn Gia Bảo và toàn thể Bộ chính trị ĐCSTQ đã phớt lờ cảnh báo này chỉ vì lý do: vì trật tự xã hội, vì lý do chính trị và vì Thế Vận Hội Bắc Kinh đang đến gần nên không thể làm kinh động.
Nói như thế thì không hẳn là ĐCSTQ đã phớt lờ hoàn toàn lời cảnh báo này. Tuy là nhà nước Trung Cộng không đưa ra cảnh báo cho công chúng nhưng một tuần trước khi xảy ra động đất, cơ quan tối cao của ĐCSTQ đã gởi thông báo đến các cơ quan đảng, quân đội, các cơ sở nguyên tử, kho nguyên tử và Viện Vật Lý Kỹ Thuật Trung Quốc tại Tứ Xuyên để có kế hoạch đề phòng và giảm thiểu thiệt hại. Cũng chính vì vậy mà thông tin từ nhân viên các cơ quan này đã lọt ra ngoài và người dân Tứ Xuyên đã lo lắng, điện thoại khắp nơi để kiểm chứng nhưng họ đã được đảng ủy tỉnh Tứ Xuyên trấn an rằng "đó chỉ là tin... bịa đặt". Thậm chí còn đưa lên trên trang web của tỉnh thông báo rằng "sẽ nghiêm trị những ai tung tin đồn thất thiệt".

*Cha mẹ than khóc ôm xác đứa con thiệt mạng vì trường học bị xập

Tưởng cũng cần nói sơ qua về Viện Vật Lý Kỹ Thuật Trung Quốc. Viện này còn có tên là Viện Khoa Học Kỹ Thuật Tây Nam, đặt văn phòng tại thành phố Miên Dương tỉnh Tứ Xuyên. Đây là một trong những cơ sở trá hình chuyên nghiên cứu kỹ thuật và chế tạo bom nguyên tử của Trung Quốc. Trong những năm gần đây, cơ quan này đã góp phần đáng kể gia tăng kho vũ khí nguyên tử của Trung Quốc.
Như vậy rõ ràng là nhà nước Trung Cộng có một chính sách thông tin riêng biệt về cảnh báo thiên tai cho các cơ quan nhà nước, đặc biệt là các cơ sở quan trọng. Nhà nước Trung Cộng đã coi rẻ mạng người Trung Quốc trên cái đất nước hơn 1.2 tỷ dân này.
Đó là chuyện trước khi động đất xảy ra. Còn chuyện "hậu động đất" thì sao? Nhà nước Trung Cộng lúc nào cũng nghĩ đến bộ mặt của chế độ. Cho nên sau khi động đất xảy ra thì ĐCSTC đã tìm đủ mọi cách để "chữa cháy". Điều đầu tiên là nhà nước lệnh cho các cơ quan truyền thanh truyền hình trung ương liên tục đưa các hình ảnh các chuyến bay chở bộ đội đến nơi bị nạn cùng các hình ảnh cứu hộ từ hiện trường. Kế đến, sau khi có thông tin là nhà nước đã giấu nhẹm thông tin về cảnh báo động đất để giữ bộ mặt cho Olympic, thì một số lãnh đạo cao cấp tuyên bố sẽ trừng trị người đứng đầu của các cơ quan liên hệ.
Sau khi hàng loạt thông tin cùng hình ảnh chiếu cảnh các ngôi trường đổ nát bên cạnh những ngôi nhà dân còn nguyên vẹn, người dân tại vùng bị nạn đã đặt câu hỏi, có phải chăng các quan chức đã ăn hối lộ, làm lơ cho các công trình xây dựng kém chất lượng này. Ngay lập tức thủ tướng Ôn Gia Bảo lên đài truyền hình trấn an rằng nhà nước sẽ điều tra và thẳng tay trừng trị những ai có tội.
Ngoài ra, những nỗ lực cứu hộ của các nước tây phương và Hoa Kỳ đã bị nhà nước Trung Cộng từ chối chỉ vì ĐCSTQ không tin tưởng vào "văn hoá tây phương". Sau tuần đầu tiên, duy nhất chỉ có đội cứu hộ Nhật Bản được phép vào Tứ Xuyên để làm việc bên cạnh các đồng nghiệp Trung Quốc. Sự chậm trễ và ích kỷ này chính là nguyên nhân đưa con số tử vong lên cao.
Trong quãng thời gian 1 tuần đầu tiên sau động đất, truyền thông báo chí Trung Quốc tưởng chừng được "dễ thở" hơn vì các phóng viên đã gần như được tự do đến hiện trường thu thập tin tức, lấy thông tin từ người dân trong vùng. Thế nhưng sau một tuần "dễ thở" thì nhà nước Trung Cộng đã tăng cường kiểm soát nghiêm ngặt các thông tin và hình ảnh để giảm thiểu những "tiêu cực" có nguy hại đến an ninh nhà nước.
Để mở đầu cho chiến dịch kiểm soát này, Li Changchun, người đứng đầu Ban tư tưởng Trung ương Đảng đã đến "thăm hỏi" 2 cơ quan truyền thông nhà nước lớn nhất để "động viên các nhân viên làm việc cực nhọc để đưa tin động đất". Ngay sau đó người ta ghi nhận các báo cáo, bài viết và hình ảnh "tiêu cực" về động đất từ từ biến mất trên các mặt báo và nhìn chung thì tin tức về động đất đã giảm đi rất nhiều.

*Người đàn ông này không được ai giúp đỡ, phải cột xác người vợ vào đằng sau và chở đến nhà xác trên chiếc xe gắn máy của ông ta.

Ngoài ra người dân cũng đặt nghi vấn về việc chi tiêu của Hội Hồng Thâp Tự nhà nước trong công tác cứu trợ. Vào tuần trước, một chủ cửa hàng thuốc tây cho biết có 2 vị khách là nhân viên của Hội Hồng Thâp Tự nhà nước đến đặt mua số hàng trị giá $10,000 USD, nhưng lại yêu cầu ghi biên nhận cao gấp 5 lần! Vị chủ tiệm này đã từ chối nhưng các tiệm khác đã không ngần ngại làm theo yêu cầu của 2 vị khách kia.
Khi nói chuyện với các phóng viên, Li Changchun đã không đề cập đến vụ tai tiếng của Hội Hồng Thập Tự và chỉ thị rằng "công tác tuyên truyền phải sâu rộng và cần phải thực thi được chủ trương của trung ương đảng và nhà nước trong công tác cứu trợ, cùng với các nỗ lực của đảng ủy và chính quyền các cấp để xoa dịu nỗi đau của nạn nhân".
Các ngôi trường được xây dựng cẩu thả là nguyên nhân chính đã khiến chục ngàn em học sinh vô tội chết oan trong đống gạch vụn. Các em này đều là sản phẩm của chính sách "một con". Nay các em ra đi vĩnh viễn đã để lại nỗi đau quá lớn cho các bậc cha mẹ. Chính vì thế, các bậc cha mẹ đã nổi giận quay sang chất vấn nhà nước về chất lượng kém của các ngôi trường này. Trong một động thái được xem là để "xoa dịu nỗi đau" này, thừa lệnh trung ương hôm thứ Hai 26/05 các quan chức của Ủy ban Dân số và Kế hoạch Gia đình của tỉnh lỵ Thành Đô tỉnh Tứ Xuyên đã ra một thông báo mà nội dung của nó đã làm nhiều người khóc mếu khóc dở. Bản thông báo cho biết nhà nước sẽ "cấp phép" cho các bậc cha mẹ có đứa con duy nhất bị chết trong trận động đất vừa qua, được phép "đẻ" thêm một đứa con khác thay thế cho đứa con đã chết. Những chi tiết lạ lùng khác cũng được nhắc rõ trong bản thông báo như sau:

*Hình ảnh tuyên truyền mà nhà cầm quyền Trung Quốc muốn cho người dân được thấy trên các đài tuyền hình

Các bậc phụ huynh có đứa con "sinh hợp pháp" bị chết trong trận động đất vừa qua, thì đứa con thứ hai (sinh ngoài kế hoạch) nếu dưới 18 tuổi sẽ được nhà nước công nhận là đứa con "hợp pháp", thế chỗ cho đứa trẻ đã chết. Nếu đứa con qua đời là đứa con "bất hợp pháp" (sinh ngoài kế hoạch) thì từ nay cha mẹ của em sẽ không phải tiếp tục trả tiền phạt, nhưng cũng không được truy nhận lại số tiền đã đóng phạt".
Nhưng điều trớ trêu cho Giấy Phép "đẻ thêm" này là hầu hết các bà mẹ kia đều đã ở vào lứa tuổi quá trễ để sanh con, hoặc là đã bị "cai đẻ" hẳn ngay sau khi sinh đứa con đầu tiên. Như vậy là giấc mơ có thêm đứa con "thế thân" của các bà mẹ khốn khổ này đã tan vào mây khói.
Người dân Trung Quốc tại tỉnh Tứ Xuyên đáng lẽ ra không phải chịu những thiệt hại nặng nề như vậy. Hơn hết, những thiệt hại sau trận động đất lại càng có thể tránh được. Thế nhưng điều đó đã không xảy ra, chỉ vì một nhà nước Trung Cộng độc tài, vô nhân. Chính nhà nước này là "nhân tai" đã gây ra những mất mát đáng lẽ ra không nên có.
Lê Minh (28/05/2008)

Tuyên ca cho tự do

Phương Duy - lược dịch

Khương Nhung (Jiang Rong) là một con sói trong lớp áo cừu. Sự thực, tên ông không phải là Khương Nhung. Nhưng rõ ràng cái tên ấy đang là một hiện tượng mới nhất, lớn lao nhất trong ngành xuất bản toàn cầu. Khương Nhung là tác giả cuốn Tô tem sói. Tác phẩm nổi tiếng nhất thời hậu Mao Trạch Đông, với số lượng sách bán ra tới 25 triệu ấn bản kể từ 2004, đa số là ấn bản lậu. Tác phẩm chỉ đứng sau cuốn Tiểu Hồng của Mao về số lượng lưu hành. Nhưng trái với sách của Mao, Tô tem Sói là một bản tuyên ngôn về tự do cá nhân.
Khương là một cựu tù nhân chính trị, cũng là một nhà khoa học về chính trị từng bị giam trong hai năm không hề được xét xử vì đã tham dự vào những cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ làm rúng động Trung Quốc năm 1989.
Tác giả đã dõng dạc tuyên bố tại Thiên An Môn, Bắc Kinh vào những ngày đó:" Bức tượng nữ thần tự do đã bị giựt sập. Vì thế, tôi muốn xây lên một nữ thần khác dưới hình thức nghệ thuật. Tôi làm điều này bằng cách diễn tả Trung Quốc từ viễn kiến của tôi như một thứ tự do ngoan cố."

*Khương Nhung và "Tô tem sói"

Ở một mức độ, khi vượt qua được cửa ải kiểm duyệt của nhà nước Trung Quốc để in ấn,dẫn đến việc thắng giải Văn Học Xuất Xắc Á Châu 2007, tác phẩm là một câu chuyện được gợi hứng từ sắc dân du mục Mông Cổ và những liên hệ mang tính biểu tượng của họ với "người mẹ" thiên nhiên. Ở một mức độ khác, nó tượng trưng cho sự lựa chọn tự do: hoặc là kẻ săn mồi, hoặc là kẻ phục tùng, một tiểu tốt trong bầy đàn.
Sự thành công của tác phẩm đến đúng lúc cho Trung Quốc. Trong khi họ đang nỗ lực tìm cách đẩy đất nước đi lên trạng thái siêu quyền lực, nhà cầm quyền Trung Quốc đã lên tinh thần rất cao nhờ sự gia tăng mạnh mẽ chủ nghĩa dân tộc của nhân dân qua những phản ứng của họ đối với sự chỉ trích đến từ quốc ngoại về vấn đề Tây Tạng cũng như (sự vi phạm) nhân quyền trong những sự kiện tiền Thế Vận Bắc Kinh.
Australia, quốc gia có nền kinh tế phụ thuộc lớn lao vào sự tìm kiếm nhập khẩu các nguồn nguyên vật liệu của Trung Quốc có thể có cái nhìn tích cực về con hổ Á châu này hơn các quốc gia đồng minh Tây Phương khác. Tuy thế nước này vẫn không cảm thấy thoải mái về khoảng cách mà cái tự do kiếm tiền tại Trung Quốc có thể vươn tới những tự do khác trong những năm tới.
Quyết định của Khương vượt qua những giới hạn được phép và lòng tự tin vào ngòi bút lạ thường của ông khởi đầu ở ngay tựa sách: Tô tem sói. từ ngữ tô tem được ông vay mượn từ một thổ ngữ America.. Tác phẩm đuợc bắt đầu với nhân vật chính Trần Trận từ chỗ ẩn nấp trong một động tuyết nhìn qua ống kính viễn vọng nơi anh thấy một ánh mắt đăm đăm sắc lạnh của một con sói vùng thảo nguyên Mông Cổ. Từng sợi lông trong người anh nổi gai, dựng đứng như lông nhím, như lôi kéo chiếc áo đang mặc ra khỏi da thịt anh.
Tác phẩm kết thúc ba mươi lăm năm sau đó, Trần đứng một mình bên cửa sổ tại Bắc Kinh, nhìn về phương Bắc với một tâm trạng phiền muộn. Loài sói đã lui vào huyền thoại, và thảo nguyên đã là một ký ức xa xăm... Một xã hội du mục nay đã tan biến, ngay cả cái dấu vết cuối cùng mà loài sói trên vùng thảo nguyên Nội Mông thường chừa lại: các hang động cổ xưa của đàn sói con, cũng bị vùi chôn dưới cát vàng.
Là một thành viên trong nhóm Hán tộc chính mạch lấn lướt được sai phái tới những vùng sâu vùng xa trong cuộc Cách Mạng Văn Hoá như nhiều nhà trí thức trẻ khác, Trần Trận khám phá thấy một thế giới mới, thế giới của người dân phương Bắc, vùng đất của những người đã nhiều lần xâm luợc Trung Hoa, thế giới của dân du mục và những bầy cừu, và trên hết, thế giới của loài sói.
Được hình dung như một bài ca Mông Cổ hát từ cuống họng, Tô tem Sói là Bản Tuyên Ngôn của Tự Do: Bầy cừu trong truyện là tộc Hán, con sói là hình ảnh của một cá nhân hoàn toàn tự do, tự trị.
Tác phẩm là một chứng thực cho lòng quyết tâm và tinh thần độc lập của một tác giả có nếp suy tư tự lập. Nhân vật Trần Trận chính là Khương Nhung. Và cũng chính là Lữ Gia Dân (Lu Jiamin) tên thật của tác giả. Và mặc dù đoạn kết buồn thảm, ông Lữ vẫn nôn nóng và thực sự lạc quan về tương lai của Trung Quốc. Cơn sốt đón nhận tác phẩm tại quốc nội đã củng cố niềm tin của ông vào sự tự do.
Tác phẩm đã không thể xuất bản dưới tên thực của tác giả: ông Lữ đã bị tù hai lần và bị đánh đập năm lần vì những phát biểu thẳng thắn của ông về đất nước (Trung Quồc). Ông đã viết Tô tem Sói trong sáu năm trời, sau khi ra khỏi nhà tù Qincheng, ngôi nhà tù giam giữ những tù nhân chính trị nổi tiếng tàn bạo, được Liên Xô xây dựng năm 1958 như một món quà viện trợ. Ông Lữ từng là giáo sư phụ giảng tại trường Chuyên Nghiệp Lao Động Bắc Kinh. Khi ấy, vào đầu năm 1989, ông đã trương biểu ngữ của công đoàn quốc gia đi đầu trong các cuộc biểu tình tại Thiên An Môn và bị bắt giữ trong vụ đàn áp theo sau.
Bị cách chức khỏi công việc hàn lâm trí thức là giảng dạy sau khi ra tù, lúc đầu ông được đưa đến làm những công việc thấp kém trong thư viện, sau đó cũng bị cho nghỉ việc. Từ đó ở nhà, ông liên tục coi lại, sửa chữa, chau chuốt tác phẩm thêm sáu năm nữa, mãi đến năm 2003 mới đem cho xuất bản.
Giả sử tên tuổi thật của ông được tiết lộ trước đó, hầu như chắc chắn tác phẩm đã bị cấm. Nhưng nhờ biệt hiệu ít ai biết đến, tác phẩm không bị kiểm duyệt để đưa ngay vào danh sách tác giả có vấn đề, do đó nhà xuất bản đã được phép in.
Chỉ trong năm ngày, Tô tem Sói đã thành tác phẩm bán chạy nhất Trung Quốc. Ông Lữ cuối cùng đã có thể thở ra một hơi nhẹ nhàng khoan khoái..Nhà xuất Bản Penguin (Mỹ) đã mua bản quyền tiềng Anh với giá một trăm ngàn đô la Mỹ, một kỷ lục mua bản quyền tại Trung Quốc, và thuê dịch giả hàng đầu về văn chương đương đại Trung Hoa là Howard Goldblatt để dịch sang Anh ngữ, ấn bản lúc này đã ra mắt toàn cầu.
Mặc dù với danh tiếng quốc tế đã vang, Năm rồi, ông Lữ đã không thể đến tham dự buổi lễ tổ chức tại Hongkong để đón nhận giải thưởng Văn Học Châu Á, giải văn chương cao quý nhất của khu vực. Nhà cầm quyền Trung Quốc đã từ chối cấp visa cho ông, mặc dù ông đã nộp đơn xin từ mười năm qua.
Ông Lữ, năm nay 62 tuổi, thẳng thắn, lịch sự, niềm nở, trả lời tất cả các câu hỏi với sự cẩn trọng. Để làm cuộc phỏng vấn, chúng tôi gặp nhau tại Kong Yiji, một nhà hàng mang kiểu truyền thống tại phía Bắc thành Bắc Kinh. Tên nhà hàng được đặt theo tên của một vị giáo già tử tế, một nhân vật trong một câu chuyện của nhà văn Lỗ Tấn (1881 - 1996), nhà văn chói sáng nhất của nền văn học Trung Hoa hiện đại.. Ông giáo Kong, theo câu chuyện, đã bị nhạo cười vì ông chỉ đủ tiền để mua ăn một loại đậu tầm thường, món ăn mà bây giờ đã trở thành món đặc sản của nhà hàng.
Nơi gặp gỡ không phải là chuyện ngẫu nhiên. Tác giả, người mà tên thật chỉ mới được bật mí, là một người rất ngưỡng mộ Lỗ Tấn, đã chọn nơi đây để tưởng nhớ ông. Nhà văn Lỗ Tấn, một Charles Dickens thế kỷ 20 của Trung Quốc có những tác phẩm biến hoá vô lường và vĩ đại nhất là những chuyện ngắn và các bài tiểu luận, thường về những chuyện lạ lùng mang tính cổ đại lịch sử, về sự bần cùng khốn khổ, về những thất bại, đắng cay và những than vãn về những áp lực cho sự sửa đổi.
Khương Nhung, bút hiệu tác giả dùng cho tác phẩm được vay mượn từ một bộ lạc rất có dũng khí trong thời cổ Trung Quốc đã từng đánh bại đoàn quân của Tần Thuỷ Hoàng,vị hoàng đế đầu tiên hoang bạo nhất được chôn cất cùng với một đội quân chiến sĩ bằng sành ở gần XiỴ an (Dĩ An?) vùng Tây Bắc.
Lữ Gia Dân đã sinh sống mười một năm trên những đồng cỏ hoang vùng nội Mông như dân du mục, sau khi đáp lời của Mao kêu gọi dân thành phố "lên núi xuống đồng" hay gọi là đi thực tế. Thế giới ông tìm thấy ở đây hoàn toàn khác hẳn thế giới mà ông biết. Khởi đầu, người Mông Cổ, trong hơn 800 năm, đa số họ theo Phật Giáo Tây Tạng với tập tục không chôn người chết, nhưng đem xác ra bìa rừng cho sói ăn thịt. Tập tục này tương hợp với tục lệ táng treo của Tây Tạng để xác cho chim ưng rỉa.
Ông nói " Đối với người Hán, Sói là một loài vật xấu xa hung dữ, Điều lạ này làm tôi nổi tính hiếu kỳ. Người Mông Cổ luôn so sánh họ với loài sói. Đôi khi họ bảo:bọn người Hán chỉ là lũ cừu ăn cỏ, còn họ là những con sói với thức ăn chính là thịt."
Đến vùng thảo nguyên vào năm 1969,Lữ gặp gỡ sói hàng ngày: "Khi tôi mở cửa lều ra vào ban đêm, đôi khi tôi thấy hàng tá cặp mắt bao quanh, một lần đếm được đến 25 cặp".- Nhưng sau đó, chính ông nuôi một chú sói con.- Ông nói tiếp:" Lần đầu tiên gặp sói là một cú sốc, giống như có một vật nhọn đâm vào đầu.. Rùng mình ớn lạnh. Tôi không thể diễn tả điều gì chính xác hơn."
Cái kinh nghiệm đầy mãnh lực ấy còn ở mãi trong trí ông. Cái ký ức đã bị buộc phải quay trở về ngay trên trang giấy trắng đầu tiên của bản thảo trên bàn giấy của ông hai mươi lăm năm sau, khi ông bị giam lỏng tại nhà, một hình thức nội lưu đày.
Ông Lữ bắt đầu viết và những mẩu chuyện từ những thời điểm sôi nổi nhất trong đời cứ thế chảy ra: "Tôi muốn diễn tả về cái nền văn hoá du mục như một hệ thống sinh thái hoàn hảo. Giả sử chưa có ai làm điều này, có lẽ đó là một mất mát cho lịch sử."
Theo ông, người Mông Cổ có một tinh thần tương tự như của người phương Tây: một sự pha trộn các yếu tố sự độc lập. tính tranh đua, sự phấn đấu, gắng sức, tình đồng đội, và có ý nghĩa nhất: tinh thần tự do, kẻ thù số một của nền văn hoá Trung Quốc, nền văn hoá kế thừa di sản của Khổng giáo coi trọng nghi lễ, trật tự và tôn trọng truyền thống.. Sói, được coi là biểu tượng chiến thắng của Mộng Cổ, một loài vật biểu hiệu cho sự hợp quần, cũng là biểu tượng của tự do.
Đó là chủ đề thứ nhất của tác phẩm. Tác giả nói, Chủ đề thứ hai, là sự bảo tồn thiên nhiên. Người Mông Cổ hiểu rõ nhiệm vụ sinh thái của loài sói:" Không có chúng, đồng hoang sẽ ngập tràn lũ chuột và bày cừu hoang." Kết quả là:chúng ta có một câu chuyện của Trung Quốc trong tinh thần Tây Phương.
Tác giả đã chỉ tham khảo bà Zhang Kangkang, vợ ông, và là một nhà văn nổi tiếng sau năm lần sửa chữa. Qua bà, ông đã biết về Goldblatt gần hai thập niên trước khi Goldblatt được nhà Penguin uỷ nhiệm chuyển ngữ tác phẩm của ông. Nhà dịch thuật cũng từng đến thăm nhà vợ chồng ông. Nhưng khi bắt đầu công việc dịch cuốn Tô Tem Sói, dịch giả không ngờ chính ông chồng "đối kháng chính quyền" của bà Zhang đã viết tác phẩm đó.
Như Goldblatt đã ghi chú vào trong bản dịch của ông trong ấn bản Anh ngữ của Tô Tem Sói, vai trò nghịch lý của loài sói là những con vật vừa đáng ghê sợ lại vừa đáng tôn kính tạo thành cái cốt lõi đầy ẩn dụ và thực tế của tác phẩm.
Hoạt động chính trị của ông Lữ đã dẫn đến việc bị cấm đoán viết lách trong ngành truyền thông báo chí chính thức. Lúc này, qua Tô Tem Sói, tác giả nói:" Tôi nghĩ là cuối cùng mình đã thành công trong việc gửi thông điệp này đến công chúng.Những trí thức hàn lâm theo chủ thuyết "ru" của Khổng tử và đám cánh tả chống đối tôi, nhưng có nhiều người hơn, đặc biệt đám trẻ và các doanh nhân thì ưa chuộng tác phẩm. Bởi vì, mặc dù chưa có tự do chính trị tại Trung Quốc, nhưng tự do về kinh tế đã đạt được một mức độ khá cao."
Trong một ngoắc nghéo khác dẫn đến chuyện thành công của ông Lữ, và cũng trong sự hài lòng với lời biện hộ của ông dành cho chủ nghĩa bao thầu, các đại công ty tại Trung Quốc đã đặt mua nhiều ấn bản của Tô Tem Sói đem phân phát cho nhân viên của họ như một dụng cụ thúc đẩy. Những người này thật thích thú về cái thông điệp mang tinh thần và bản năng độc lập sói của cuốn sách.
"Tôi nghĩ điều đó nói lên rằng, Trung Quốc có đất cho tự do. Tôi hy vọng nó nảy mầm. Hạt giống sẽ lớn lên, không chỉ có kinh tế, mà tự do về chính trị cũng sẽ nảy nở. Như Lỗ Tấn đã từng bảo: Đặc tính của Trung Quốc là quá nhút nhát, một thứ đặc tính của loài cừu."
Ông nói tiếp:" Để so sánh, Mông Cổ (Ngoại Mông), một nước độc lập ở phía Bắc vùng tự trị Nội Mông thuộc Trung Quốc, mặc dù nền kinh tế không phát triển như các nước láng giềng Nga Sô và Trung Quốc, nhưng nó đã có một hệ thống chính trị gần như Tây phương hoá hoàn toàn. Tôi nghĩ dân du mục có khuynh hướng thiên về tự do mạnh mẽ hơn giới nông dân. Làm sao để cho người định canh có được tinh thần ấy?"
Tác giả nói về nền kinh tế bao cấp trước đây:" Nếu anh được bảo làm một cái gì, anh ngoan ngoãn vâng lời, hệt như một con cừu. Nhưng nay, chúng ta đã có một nền kinh tế thị trường, nếu anh làm tốt, công việc của anh sống mạnh. Nếu anh làm dở, công việc anh lỗ lã và anh khánh tận. Điều đó đòi hỏi anh nhiều nghị lực, một nền kinh tế tự do đòi hỏi một tinh thần tự do."
Ông nói thêm:"Tôi biết là không dễ dàng để thay đổi truyền thống đã có cả ngàn năm trước. Nó đòi hỏi một phong trào về sự minh bạch tại Trung Quốc để giải phóng con người khỏi một nền văn hoá hoàn toàn phục tùng."
"Nhưng, hãy xem chúng ta đã đi được bao xa? - Tác giả trả lời tờ báo South China Morning Post - Nếu tôi cố tìm cách xuất bản nó hai mươi năm trước đây, có lẽ đã bị lên án là kẻ đi gieo mầm độc hại và chắc chắn bị cấm."
Tác giả nhớ lại một cuộc tranh luận trước đây về tác phẩm với một công nhân bị cho nghỉ việc trong làn sóng tái cấu trúc kỹ nghệ: " Người công nhân nói con sói kinh tế thị trường đã phá sập cái chuồng cừu và lùa chúng ra ngoài Chúng tôi (những công nhân) bị buộc phải tự đi tìm thịt để ăn, nhưng tôi thì đã quá già để có một bộ răng sói."
Câu kết luận thật cứng cỏi và (đầy tính sói) của tác giả; "Trong xã hội ngày nay, bạn phải cố gắng đi tìm ra thịt. Không thể chờ để được cho ăn."
Những nhà phê bình tố cáo tác giả là chống Trung Hoa về cái tính không đồng cảm với tộc Hán của ông. Có cả những hăm doạ cá nhân, với một số người thách ông dám công bố địa chỉ nhà riêng của tác giả.
Đối với Ông Lữ, điều này làm sống lại những ký ức thời Cách Mạng Văn Hoá."Hồi đó tôi gần chết. Bị giam cầm trong ban năm rưỡi. Họ tịch thu mất một cuốn nhật ký quý giá."
Việc bán sách tại Trung Quốc chưa làm tác giả giàu có hơn. Nó có thể đến nếu sách bán chạy như nhà xuất bản Penguin hy vọng tại Úc cũng như các nước Tây Phương. Đã có hại triệu rưỡi ấn bản được bán hợp pháp tại Trung Quốc, nhưng theo số liệu nghiên cứu của nhà xuất bản tiết lộ thì con số ấn bản chui có đến gần mười lần hơn. Ông Lữ chỉ tay ra phía cây cầu bắc ngang một con đường có sáu  lenỴ bên ngoài nhà hàng: " Một trong những chỗ tốt nhất để mua ấn bản chui từ những người bán sách đang đứng trên cây cầu đó. Đêm qua, tôi đếm được bốn người. "Giá chính thức là ba mươi hai quan ( tiền Trung Quốc, khoảng $5 Úc kim), giá sách chui khoảng sáu quan ($1)."
Tác giả đang chuẩn bị cầm bút trở lại. Ông còn nhiều câu chuyện về sói muốn kể và thời gian lại cấp bách: loài sói đang biến đi vì chúng đã mất nơi cư trú. Dầu vậy, cuối cùng ông lại lạc quan về xã hội Trung Hoa. Ông có vẻ bi quan hơn về mội trường sinh thái.
" Thảo nguyên vùng (Nội) Mông từng rất xinh đẹp như một địa đàng. Nhưng lớp đất trên mặt rất mỏng, chỉ chừng ba mươi phân (30 cm), tích trữ qua hàng ngàn năm để tạo thành một lớp bao phủ một vùng, (ngày trước đã từng là, và bây giờ đang trở lại thành) đất sa mạc đầy sỏi đá."
Giống như nhân vật Trần Trận trong sách của ông, khi trở lại vùng Nội Mông vào những năm 1990s, ông phát hiện thảo nguyên đã biến thành sa mạc. Thật kinh khủng.
"Tội cảm thấy thất vọng, chán chường - ông nói - Tôi muốn giải thích tất cả mọi điều đến các bạn đọc, kể cả việc gió đã mang cát dến tận những đường phố Bắc Kinh, nhất là vào mùa xuân. Châu chấu và chuột đã đào trụi đến cả rễ cỏ Mông Cổ, đơn giản một phần vì loài sói đã bị săn lùng và đuổi đi.
Tôi muốn nói rằng, đây là một trong những hậu quả của nền văn hoá Đại Hán của chúng ta đã không biết tôn trọng những nền văn hoá của các sắc tộc thiểu số khác đang sinh sống tại Trung Quốc. Người Hán muốn quản lý vùng thảo nguyên theo cách riêng của mình. Phương cách ấy dẫn đến việc sa mạc hoá đồng cỏ. Nó sẽ chẳng bao giờ hồi phục.
Khi tôi viết đoạn kết của tác phẩm, tôi phải để một cái khăn bên cạnh. Tôi không cầm được nước mắt. Tâm hồn tôi là thế."
DCVOnline
Nguồn: "Hymn to the freedom", The Australians newspaper (17/05/2008), Rowan Callic, The Australian's China correspondent