Tỷ lệ lạm phát 25% đánh lên tiếng chuông báo động tại Việt Nam

Roger Mitton, Straits Times 30/5/08
Phan Lưu Quỳnh lược dịch

Hà Nội - Những khó khăn kinh tế của Việt Nam lại càng xấu hơn. Lạm phát đã tăng lên đến 25 phần trăm - cao nhất kể từ năm 1992 - và bây giờ đang có mối lo ngại rằng các biện pháp cứu vớt vô cùng khắc nghiệt tương tự như những phương cách đã từng được Quỹ tiền tệ Thế giới áp đặt lên Thái Lan và Nam Dương trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế Á Châu 1997-1998, là rất cần thiết.
Những biện pháp đó sẽ bao gồm một sự siết chặt rất rõ rệt về chính sách tiền tệ và tài chính, quyết liệt cắt giảm ngân sách chi tiêu của nhà nước, ngăn chặn bớt nhập cảng cũng như phá giá nặng nề đơn vị tiền tệ đồng bạc Việt Nam.
Công ty tài chính quốc tế Morgan Stanley vào hôm Thứ Tư nói rằng Việt Nam đang đi vào một cuộc "khủng hoảng tiền tệ", tương tự như trường hợp của đồng baht Thái Lan vào năm 1977, vì mức thâm thủng của tài khoản vãng lai (current account deficit) - được dự đoán sẽ lan rộng ra đến 7.5 phần trăm trong năm nay - là "to lớn không thể chống đỡ được".
Theo công ty Morgan Stanley thì hệ thống ngân hàng và tỷ lệ lạm phát đã "cộng thêm vào những yếu tố phức tạp".
Hãng nghiên cứu và đánh giá tài chính Fitch Ratings cũng cắt bớt viễn ảnh của Việt Nam từ mức ổn định xuống bi quan theo sau việc phổ biến các chỉ số lạm phát.
Con số tỷ lệ lạm phát chính thức do nhà nước đưa ra vào tháng Năm - xấu nhất khi so sánh với bất cứ một quốc gia Á Châu nào - bị nhiều người coi như không đúng với sự thật. Nhưng nó phản ánh sự thất bại của chế độ cộng sản không biết cách phối hợp hành động để ngăn chặn tình trạng giá cả gia tăng trong suốt nửa năm trời, theo các nhà kinh tế cho biết.
Ông Mr Jonathan Pincus, chuyên gia kinh tế cao cấp của Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc, nói rằng: "Các cơ quan lập ra các chính sách của Việt Nam, biểu thị qua đặc điểm là không rõ ràng trong hệ thống quyền hành và trong sự đồng nhất về giải quyết vấn đề, thì rời rạc đến mức muốn tê liệt.
Tại Việt Nam, bảy tháng liên tiếp với tỷ lệ lạm phát ở mức hai con số được đánh dấu bằng sự gia tăng khủng khiếp của giá cả thực phẩm, xăng dầu và vật liệu xây dựng. Giá cả ở các khách sạn và nhà hàng cũng nhảy vọt theo, đe doạ đến ngành kỹ nghệ du lịch có rất nhiều lợi nhuận ở Việt Nam. Giá tiền mướn phòng ở các khách sạn có chất lượng ở TP Sàigòn và Hà Nội bây giờ sánh ngang với, và đôi khi lại cao hơn giá cả ở Hồng Kông và Tân Gia Ba. Giới lao động và nông dân có lợi tức thấp cảm thấy cuộc đời tan nát, và hàng ngàn công nhân xí nghiệp hiện đang mở ra các cuộc đình công trên khắp đất nước.
Nhà nước đã từ bỏ mục tiêu tăng trưởng ở mức 9% cho năm nay, và đang nhắm vào mức 7%, nhưng ít ai nghĩ rằng họ sẽ đạt được mức tăng trưởng đó khi mức thâm thủng mậu dịch của Việt Nam đang tăng vọt.
Nhập cảng của Việt Nam đã vượt qua giá trị xuất cảng đến 11.1 tỷ Mỹ kim trong năm nay. Con số đó ở nguyên cả năm ngoái chỉ là 12.4 tỷ.
Ts. Vũ Quang Việt, trưởng cơ quan National Accounts Section thuộc Khối Thống kê Liên Hiệp Quốc (United Nations Statistics Division) nói rằng: "Ở tỷ lệ hiện thời, mức thâm thủng mậu dịch có thể vượt đến 30 tỷ Mỹ kim trong năm nay".
Thị trường chứng khoán vẫn tiếp tục lao xuống và ngành địa ốc vốn từng hớn hở trước đây bây giờ bị lọt đài thê thảm, với giá cả tụt xuống đến 40 phần trăm.
Hồi tháng trước, Thủ tướng CSVN Nguyễn Tấn Dũng đã cho phổ biến một kế hoạch để tái lập lại sự ổn định cho nền kinh tế, ra lệnh hạn chế bớt lưu lượng tiền mặt ngoài thị trường và cắt giảm mức chi tiêu của nhà nước. Nhưng việc đó hình như không có tác động gì. Nhưng một cán bộ cao cấp của Bộ Tài chính CSVN đã khẳng định rằng những đánh giá về viễn ảnh kinh tế của Việt Nam là "quá bi quan".
"Đúng là nền kinh tế của chúng tôi có vài vấn đề cần phải được giải quyết nhanh chóng và chính phủ đang chú tâm tìm các biện pháp để hóa giải nó". Ông Nguyễn Thành Đô, vụ trưởng Vụ tài chính đối ngoại thuộc Bộ tài chính cho Bloomberg News biết.
"Chúng tôi sẽ chấp nhận một tỷ lệ tăng trưởng chậm chạp hơn để tập trung vào việc chống lạm phát, đây là ưu tiên hàng đầu hiện giờ của chúng tôi", ông ta nói thêm.

Tuyên truyền cho chế độ trên xác nạn nhân động đất

Minh Dũng (VNN)

Chính quyền Bắc Kinh tuyên bố ưu tiên hàng đầu hiện nay là việc cứu nạn nhân thiên tai động đất, nhưng thực tế thì chú trọng đến việc giữ an ninh hơn là sinh mạng của người dân. Điều này đã bị dân chúng Trung quốc thẳng thừng chỉ trích.
Trận động đất lớn ở Trung quốc vào ngày 12 tháng 5 vừa qua với nguồn chấn động 7,8 đã làm cho người dân nước này sợ hải và cả thế giới bàng hoàng. Lúc đầu tin tức cho hay có khoảng 8 ngàn người thiệt mạng, ngày hôm sau lên thành 12 ngàn, rồi 30 ngàn, 50 ngàn... cho đến nay con số vẫn chưa xác định, nhưng theo dự đoán có thể trên 200 ngàn người. Thiệt hại về vật chất thì rất lớn cũng chưa ước tính thành con số được, nhiều khu vực ở vùng trung tâm động đất hầu như trở thành bình địa. Khác với trận động đất lớn, cũng chấn động 7,8 tại tỉnh Hà Bắc, Trung quốc, cách đây 32 năm (tháng 7 năm 1976) bị dấu kín, thì tin tức và hình ảnh của trận động đất lần này được công bố rộng rãi ngay từ phút đầu, nhờ vậy mà việc kêu gọi hiến máu, quyên góp tiền bạc... để cứu nạn nhân được người dân Trung quốc được thế giới tích cực hưởng ứng. Các nước như Nhật Bản, Hoa Kỳ... ngoài việc viện trợ nhân đạo khẩn cấp còn gởi các toán cứu cấp chuyên nghiệp đến theo lời yêu cầu của chính quyền Bắc Kinh để cứu những người đang còn bị đè dưới các tòa nhà bị sụp. Xem các hình ảnh quân đội được phái đến các nơi xảy ra động đất với nhiệm vụ cứu dân, Thủ tướng Ôn Gia Bảo trực tiếp đến hiện trường ủy lạo nạn nhân... được chiếu trên TV, mọi người đều đánh giá cao sự quan tâm của chính quyền Bắc Kinh về việc cứu trợ nạn nhân trong trận động đất lần này. Nếu đúng như vậy thì đây là điều đáng mừng cho các nạn nhân, nhưng thật sự thì thế nào?
Những hình ảnh mà chúng ta thấy trên màn hình nhỏ chỉ là bề mặt, còn thực tế ra sao thì chỉ có những đồng bào và nạn nhân ở những nơi động đất mới phản ảnh đúng nhất, nhưng chẳng bao giờ được đưa lên màn hình nhỏ cho mọi người biết. Sau khi trận động đất xảy ra, việc làm đầu tiên của chính quyền Bắc Kinh không phải là lên kế hoạch cứu trợ ngay mà phổ biến một văn thư khẩn đến hệ thống báo đài của đảng với nội dung như sau: Ưu tiên hàng đầu là phải làm sao cho xã hội được an định vì vậy truyền thông không được đề cập đến những vấn đề tiêu cực như nhũng lời than oán của nạn nhân, những lời chỉ trích việc cứu trợ chậm trễ, những lời phê bình về việc thiếu kiến thức, phương tiện, kỹ thuật cấp cứu... Phải tập trung đưa tin và hình ảnh về lãnh đạo đi thăm nạn nhân ở hiện trường, những cảnh xông pha của quân đội vào vùng tử địa để cứu dân... Có như vậy mới dễ dàng kêu gọi người dân đoàn kết được.
Hình ảnh ông Thủ tướng Ôn Gia Bảo đi thăm ủy lạo các nạn nhân ở hiện trường, cảnh quân đội tay cầm xẻng, búa, rìu đi cứu nạn nhân được chiếu đi chiếu lại trong mấy ngày liền, điều này thì cũng thường thôi, nhưng đáng nói ở chỗ là nơi nào ông Bảo đến thì lực lượng quân đội và công an ở đó được lịnh ngưng mọi hoạt động cứu dân để tập trung lực lượng mà bảo vệ an ninh cho ông Bảo. Nhiều người đang có thân nhân bị đè dưới các tòa nhà sập năn nỉ quân đội hết lời là đừng ngừng tay cứu cấp mới mong cứu được nhiều người còn sống đang nằm dưới những đống gạch vụn lớn như núi, nhưng vô ích. Họ chạy đến van lạy ông Bảo hãy ra lệnh cho quân đội trở lại nhiệm vụ cứu dân, nhưng bị lính và công an vũ trang sử dụng vũ lực ngăn cản, cảnh xô xát lớn xảy ra cách ông Thủ tướng Bảo chừng mấy chục thước, ông ta biết chuyện nhưng làm ngơ, và lẽ đương nhiên các ống kính của những đài TV nhà nước đâu dám quay lại cảnh này. Nếu như ông Bảo trực tiếp ra lệnh cho lính phải lo cứu cấp thì chưa chắc gần mấy trăm người bị đè dưới các tòa nhà sập ở quận Vân Xuyên phải bị thiệt mạng một cách oan uổng. Chuyện này sẽ chẳng có ai biết đâu nếu như không có sự tố cáo của nhiều gia đình nạn nhân trên các mạng điện tử.
Xem TV, thấy hình ảnh ông Thủ tướng Ôn Gia Bảo đến hiện trường ủy lạo nạn nhân mà đôi mắt ông ta ngấn lệ đã làm cho mọi người thật sự xúc động. Là người đứng đầu việc cứu giúp nạn nhân, chắc chắn ông Bảo phải biết rằng việc cấp cứu mà chậm trễ phút nào là tai hại phút đó, tại sao ông Bảo lại bắt lính bảo vệ cho mình mà không ra lệnh cho họ tiếp tục công việc cấp cứu làm cho cả mấy trăm người bị đè chết dưới các tòa nhà sập ở huyện Vân Xuyên. Nếu là người có trách nhiệm, ông phải nên từ chức. Đây là ý kiến của nhiều người trên mạng Internet ở Trung quốc, nhưng nay đã bị xóa, chỉ có tờ báo Nam Phương Đô Thị ở tỉnh Quảng Đông là dám trích đăng vào ngày 15 tháng 5, sau khi báo bán được mấy tiếng đồng hồ là chính quyền địa phương ra lệnh phải thu hồi lại ngay. Không biết số phận của ban biên tập và nhất là ông Tổng biên tập tờ báo này sẽ ra sao.
Không ai phủ nhận việc chính quyền Bắc Kinh muốn cứu các nạn nhân thiên tai của trận động đất vừa qua, nhưng đi cứu dân mà đặt mục tiêu phải làm sao đạt được hiệu quả tuyên truyền tối đa, muốn thế thì phải khống chế truyền thông thêm nữa để loại trừ các ý kiến chỉ trích cho dù sự chỉ trích đó là đúng. Xét ra chính quyền Bắc Kinh lợi dụng việc cứu dân để đánh bóng chế độ, nhưng khi dã tâm này bị lộ, chế độ đang bị người dân nguyền rủa.
(Tạp Chí Á Châu)

Đường sang thủ đô tỵ nạn Tây Tạng bị khép kín

Minh Dũng (VNN)

Đường sang Dharamsala, thủ đô tị nạn Tây Tạng ở Ấn Độ, bị khép kín khiến nhiều người Tibet đang bị chính quyền Bắc Kinh truy lùng khó tìm cách vượt biên, phải lẩn trốn trong rừng chứ không dám trở về quê quán.
Ngay sau cuộc đàn áp người dân Tây Tạng tại Lhasa vào ngày 14 tháng 3 năm 2008, chính quyền Bắc Kinh đã đưa thêm quân đội đến trú đóng dọc theo hành lang biên giới Trung-Ấn, nhiều nhất là những cửa khẩu dẫn tới thành phố Dharamsala, thủ đô tị nạn Tây Tạng ở Ấn Độ, để chặn bắt những người Tibet đang bị truy lùng tìm cách vượt biên. Suốt cả tháng Tư chỉ có khoảng vài chục người trốn thoát. Ngay sau trận động đất, núi lở, rừng sụt đất nên lính và công an biên phòng Trung Quốc không dám mở những cuộc hành quân vào sâu trong rừng nên có thêm nhiều người khác vượt biên được.
Khi đến được Dharamsala những người này đã kể lại cuộc đàn áp tại khu tự trị Tây Tạng Lhasa vào ngày 14 tháng 3 như sau: Vào khoảng 9 giờ sáng ngày hôm đó, nhiều người dân chúng tôi ra đường biểu tình vừa đi vừa hô khẩu hiệu ''Tự Do Cho Tây Tạng'', đây là hình thức chống đối rất phổ thông của dân Tây Tạng chúng tôi đối với chính quyền cộng sản Trung Quốc. Hô được mấy câu thì nghe tiếng súng nổ, nhiều người gục chết tại chỗ, đoàn biểu tình chạy tán loạn. Khi đi phản đối, mọi người đều giác ngộ là sẽ bị đàn áp, cùng lắm là bị bắt giam, không ai nghĩ đến chuyện công an nổ súng. Không có đập phá cửa tiệm để cướp đồ của người Hán, tức là người Tàu, đạo Phật không cho dân Tây Tạng làm thế, hơn nữa chúng tôi không đói. Chỉ có chuyện xô xát với người Hán vì họ chạy theo công an vũ trang vây bắt người Tây Tạng biểu tình. Đến 3 giờ chiều, những người chạy tán loạn hồi sáng tập họp lại được 500 người ở một địa điểm khác để tiếp tục biểu tình phản đối, lần này thì gặp phải lính Trung Quốc trên các xe tăng chĩa súng xuống bắn, cả trăm thân người tiếp tục gục ngã. Gậy gộc, đá gạch, bom xăng... không sao đương đầu lại với súng đạn, phải chạy trốn. Lính Trung Quốc dùng xe ủi đất xúc xác chết dân Tây Tạng đem đi đâu không biết, chắc là đem đi đốt hay đào hầm chôn tập thể.
Ngày 15 và 16 vẫn biểu tình phản đối Trung Quốc, thây người tiếp tục ngã gục cho đến khi không còn chịu đuợc nữa mới rút lui. Công an địa phương mở chiến dịch truy lùng những người biểu tình, đi gõ cửa từng nhà suốt ngày đêm, nhiều người không chịu để cho bắt, chạy lên núi ẩn trốn tìm đường vượt biên. Lính Trung Quốc và dân Hán ở Lhasa mặc áo nhà sư Tây Tạng đi đập phá, phóng hoả một vài nơi để cho truyền hình quay phim. Bảo là người Tây Tạng được tự trị là hoàn toàn láo khoét, chúng tôi không được đối xử bình đẳng như người Hán trên đủ mọi phương diện kể cả trước luật pháp, người Tây Tạng không thể sống chung với dân Hán. Tây Tạng phải được độc lập cho dù phải hy sinh thêm nhiều sinh mạng nữa.
Cái giá mà người dân Tây Tạng phải trả trong những cuộc biểu tình vào tháng 3 vừa qua quá đắt bằng hàng trăm sinh mạng, hàng ngàn người bị bắt và không biết bao nhiều người phải lẩn trốn trên rừng sâu nước độc. Sự can đảm của người dân Tây Tạng đã làm cho thế giới thấy rõ thêm bản chất xâm lược của Bắc Kinh. Tất cả đều hướng về Tây Tạng nên đuốc Bắc Kinh đi đến đâu bị chống đối đến đó, mọi người đều hô to câu khẩu hiệu Tự Do Cho Tây Tạng, Free Tibet.
(Tạp Chí Á Châu)

Tin Tức Di Trú Hoa Kỳ

Làm Sao Đổi Thẻ Xanh?

Văn Phòng RMI

Lịch Cấp Chiếu Khán Di Dân Tính Đến Tháng 6-2008
Mục di trú và bảo lãnh do Văn Phòng tham vấn di trú Robert Mullins International đảm trách hằng tuần, nhằm mục đích thông báo các tin tức thời sự liên quan đến vấn đề đoàn tụ gia đình, rất hữu ích cho quý vị nào quan tâm đến việc bảo lãnh thân nhân. Mọi đóng góp ý kiến xin liên lạc 1-800-411-0495
*
Thẻ Xanh là bằng chứng diện di trú của quý vị vẫn còn là Thường trú nhân và có quyền sống và làm việc tại Hoa Kỳ. Thẻ Xanh còn gọi là Thẻ Di trú I-551.
Nếu Thẻ Xanh hết hạn, qúy vị vẫn là Thường trú nhân, nhưng thẻ hết hạn không thể dùng làm bằng chứng về diện di dân của qúy vị. Điều này tương tự như nếu bạn là một công dân Mỹ có sổ thông hành (passport) đã hết hạn hoặc bị mất. Qúy vị vẫn là công dân Mỹ. Sổ thông hành hết hạn không thể sử dụng nhưng không có nghĩa là diện công dân Mỹ của qúy vị hết hạn.
Những ai cần đổi Thẻ Xanh? Qúy vị sẽ cần đổi Thẻ Xanh nếu đã có thẻ trên 10 năm, hoặc thẻ bị mất, bị đánh cắp hoặc bị hủy hoại.
Bộ Nội An Hoa Kỳ mới đây đã loan báo cho những Thường trú nhân đang có Thẻ Xanh loại không có ngày hết hạn phải nộp đön xin gia hạn Thẻ Xanh mới. Thông tấn AP cho biết có khoảng 750,000 thường trú nhân đang có loại Thẻ Xanh cũ này.
Thông báo của Bộ Nội An được loan tải trên bảng Công báo Liên bang, yêu cầu các Thường trú nhân được phát Thẻ Xanh từ năm 1977 đến năm 1989 phải trải qua thủ tục in dấu tay cá nhân để được sưu tra lý lịch, cũng như phải trả lệ phí 370 Mỹ kim cho sở di trú, nếu không, họ sẽ bị phạt. Theo thông báo kể trên, các thường trú nhân trong diện này phải nộp đơn xin đổi Thẻ Xanh mới trong vòng 120 ngày. Những người không đáp ứng thông báo này sẽ bị phạt 30 ngày tù. Tuy nhiên, cho đến nay Bộ Nội An vẫn chưa thông báo ấn định kỳ hạn phải nộp đơn đổi Thẻ Xanh mới.
Tãt cả những kiểu Thẻ Xanh trước đây đều không còn có giá trị. Vì thế, nếu qúy vị đang có các loại thẻ di trú như Form AR-3, Form AR-103, hay Form I-551, sẽ cần phải xin đổi loại thẻ mới vì những loại thẻ cũ không còn là bằng chứng hợp pháp về quy chế Thường trú nhân. Cho đến nay, chỉ còn loại thẻ I-551 được chấp nhận.
Làm sao tôi có thể xin đổi Thẻ Xanh? Qúy vị có thể làm đơn xin dổi Thẻ Xanh bằng cách nộp mẫu đơn I-90 cho sở di trú liên hệ. Mạu đơn I-90 có thể in ra từ trang nhà của sở di trú, qua địa chỉ http://uscis.gov. Qúy vị cũng có thể điền đơn I-90 trực tiếp trên mạng lưới điện toán của sở di trú.
Nếu qúy vị ở ngoài Hoa Kỳ và vô tình làm mất Thẻ Xanh, qúy vị có thể liên lạc với Tòa lãnh sự hay sở di trú Hoa Kỳ gần nhất trước khi điền mẫu đơn I-90. Nếu đơn I-90 của qúy vị được chấp thuận, sở di trú sẽ gửi Thẻ Xanh mới đến địa chỉ của qúy vị và thẻ mới có giá trị 10 năm.
Xin lưu ý: nếu qúy vị đang có Thẻ Xanh có giá trị 2 năm, qúy vị không thể xin gia hạn bằng cách nộp mẫu đơn I-90. Muốn có Thẻ Xanh thường trú chính thức (có giá trị 10 năm), qúy vị cần nộp mẫu đơn I-751, tức Đơn Chuyển Đổi Tình Trạng Cư Trú Có Điều Kiện.

Lịch Cấp Chiếu Khán Di Dân Tính Đến Tháng 6-2008
A-IR-1, IR-2, IR-5 (Vợ, con vị thành niên, cha mẹ của công dân Hoa Kỳ, luôn luôn hiệu lực)
B- Ưu tiên F1-1: Xét đến 15-03-2002 (Tăng 1 tuần)
C- Ưu tiên F2-A: Xét đến 15-07-2003 (Tăng 5 tuần)
D- Ưu tiên F2-B: Xét đến 01-08-1999 (Tăng 8 tuần)
E- Ưu tiên F3: Xét đến 08-06-2000 (Tăng 0 tuần)
F- Ưu tiên F4: Xét đến 22-08-1997 (Tăng 2 tuần)
G- Tu Sĩ-SR: Luôn luôn hiệu lực

Hỏi - Đáp Di Trú:
- Hỏi: Có những lý do nào khác để nộp dơn I-90 xin Thẻ Xanh mới không?
- Đáp: Qúy vị có thể xin Thẻ Xanh mới nếu tên và những thông tin trên thẻ đã thay đổi hợp lệ sau khi có Thẻ Xanh, hoặc qúy vị chưa hề nhận được Thẻ Xanh từ sở di trú Hoa Kỳ.

- Hỏi:: Con trai của tôi đã 15 tuổi. Cháu có Thẻ Xanh hai năm trước đây. Có người cho tôi biết cháu cần nộp đơn xin Thẻ Xanh mới. Điều này đúng không?
- Đáp: Đúng. Nếu sở di trú gửi Thẻ Xanh cho cháu trước khi cháu 14 tuổi, và hiện nay cháu đã trên 14 tuổi, cháu cần nộp đơn để xin Thẻ Xanh mới.
*
Quý độc giả muốn có thêm tin tức cập nhật, xin theo dõi qua báo chí hay đón nghe chương trình phát thanh của chúng tôi vào mỗi tối thứ Tư từ 7PM và sáng Chủ Nhật từ 11:00AM, trên các làn sóng 1430AM, 1500AM, và 106.3FM. Hoặc liên lạc với một văn phòng Robert Mullins International gần nhất: Westminster: (714) 890-9933, San Jose (408) 294-3888 (duy nhất tại đường số 1, không phải đường Monterey), Oakland-San Francisco: (510) 533-8228, Sacramento (916) 393-3388 hay Email: info@rmiodp.com.

Sau khi Nguyễn Tấn Dũng đổ

Ngô Nhân Dụng

Lạm phát ở Việt Nam đã lên tới trên 25%, tức là giá sinh hoạt tăng một phần tư trong vòng 12 tháng. Giá gạo còn lên mạnh hơn nữa, tăng 68% một năm. Đối với dân nghèo, những gia đình phải dùng hơn nửa tiền thu nhập để đong gạo, thì họ đang chịu cảnh giá sinh hoạt tăng gấp rưỡi hoặc cao hơn. Ở những quốc gia bình thường, trước thảm cảnh kinh tế đó chính phủ sẽ phải từ chức hoặc bị lật đổ.
Nước Việt Nam không được sống bình thường, vì đảng Cộng Sản đã chiếm độc quyền cai trị hơn nửa thế kỷ qua nay vẫn còn bám lấy không chịu nhả ra. Trước nỗi hờn oán của nhân dân, chính các lãnh tụ cộng sản sẽ phải quyết định chấm dứt số phận của chính phủ Nguyễn Tấn Dũng. Nhưng thay thế cá nhân Nguyễn Tấn Dũng thì cũng không thay đổi được lề lối quản lý nền kinh tế, vì vẫn guồng máy độc tài đảng trị nắm mọi quyền hành như cũ. Phải thay đổi hẳn chế độ độc quyền kinh tế và độc quyền chính trị của đảng Cộng Sản thì tương lai nước ta mới hy vọng khá hơn.
Kinh tế Việt Nam bi đát nhất Đông Nam Á, ai cũng biết lý do chỉ vì cơ cấu kinh tế lạc hậu và chính sách của nhà nước cộng sản sai lầm. Cuối năm 2007, khi lạm phát lên tới 12%, ông Nguyễn Tấn Dũng đã long trọng tuyên bố coi việc chống lạm phát là ưu tiên số một. Sau năm tháng với các chính sách vá víu và bất nhất, lúc thu tiền vào, lúc nhả tiền ra, bây giờ tỷ lệ lạm phát đã tăng gấp đôi. Guồng máy ngân hàng nửa dơi nửa chuột không chạy theo quy luật thị trường. Người lao động không thể sống nổi với đồng lương cố định khi vật giá tăng nhanh. Tại Hải Phòng 7,000 công nhân đình công, ở Bắc Giang 3000 người, và ở khu công nghiệp chung quanh Sàigòn mỗi tuần đều có đình công.
Khi kinh tế sa sút đến thế, ở một quốc gia bình thường thì báo chí và quốc hội đã kêu ầm lên và một người thủ tướng có tư cách thường tự ý từ chức. Nhưng chế độ cộng sản không thể sản xuất được những người lãnh tụ biết nêu gương liêm sỉ như vậy. Lý do không phải vì cá nhân những người này xấu hơn người Thái Lan hay người Nhật Bản, Đại Hàn. Ông bà, cha mẹ họ là người Việt Nam, cũng đều dạy con cháu những lễ nghĩa, liêm, sỉ như ở các nước khác. Họ có thể lớn lên như những thanh niên có tư cách, biết liêm sỉ. Nhưng vì cơ cấu, lề lối làm việc của đảng Cộng Sản tạo ra một cảnh kỳ lạ; là, cuối cùng, không ai cảm thấy phải chịu trách nhiệm về một chính sách hay quyết định sai lầm nào cả. Người đứng đầu mỗi định chế hay cơ quan nhà nước, những người có quyền sinh sát trên 80 triệu dân, đều được Đảng "tổ chức" đưa vào địa vị đó, như ông Phan Văn Khải đã thổ lộ khi rời khỏi chức thủ tướng.
Ở những nước tự do dân chủ thì khác, những người bước vào trường chính trị đều phải tranh giành nhau lá phiếu của cử tri để được bầu vào những địa vị nắm quyền. Cứ theo dõi cuộc tranh cử ở Mỹ năm nay thì thấy nó gay go một cách rõ ràng, công khai như thế nào. Các nhà chính trị dân chủ tranh đua trước mặt nhân dân, để xin dân giao quyền bính cho họ. Khi đắc cử, họ chịu trách nhiệm về việc sử dụng quyền hành. Và người dân được quyền bãi miễn họ khi thấy sai lầm. Năm nay các ứng cử viên đảng Cộng Hòa ở Mỹ đang chịu gánh nặng vì chia sẻ trách nhiệm về những chính sách của chính phủ George W. Bush mà dân Mỹ đang chán.
Chế độ tự do dân chủ không bảo đảm lúc nào cũng bầu được những chính quyền giỏi và tốt. Nhưng nó bảo đảm nếu chính quyền sai lầm thì dân sẽ thay thế được chứ không phải ăn đời ở kiếp với họ. Giống như quyền của người tiêu thụ mua hàng về rồi không vừa ý vẫn mang đi đổi được! Mà cái quyền "trả hàng lại không mua" tại các nước dân chủ khiến cho các người làm chính trị cảm thấy họ có trách nhiệm, họ phải chịu trách nhiệm đối với dân. Chắc chắn họ sẽ phải thận trọng hơn trước mỗi quyết định kinh tế, tài chánh.Còn trong chế độ cộng sản thì khác. Trước kia, các ông trùm trong Đảng nắm hết quyền, không chịu trách nhiệm với ai hết. Ngày nay chỉ còn ở Cuba và Bắc Hàn vẫn giữ lề lối đó. Ở Trung Quốc và Việt Nam đã thay đổi, nhưng người làm thủ tướng cũng chỉ chịu trách nhiệm đối với một nhóm ủy viên trong Bộ Chính Trị hay Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng. Khi họ làm sai, họ có thể vẫn giữ quyền hành nếu phe phái họ mạnh hơn các đối thủ. Không ai chịu trách nhiệm về những chính sách sai lầm, cùng lắm như Hồ Chí Minh cũng chỉ cách chức một ủy viên Bộ Chính Trị để trốn cái tội tập thể giết người trong cải cách ruộng đất. Một thủ tướng bị phế thải thì vẫn được phe phái bảo vệ, được "tổ chức" vào việc khác. Nguyễn Tấn Dũng có về vườn thì lại có dịp lâu lâu lên tiếng bày tỏ ý kiến như những "quốc lão" Đỗ Mười, Lê Đức Anh, Võ Văn Kiệt vẫn làm. Rồi người thay thế ông ta sẽ làm gì?
Không phải riêng chính phủ Nguyễn Tấn Dũng bất lực, đảng Cộng Sản tạo ra một guồng máy bất lực từ khi cho kinh tế chuyển sang thị trường theo lối nửa dơi nửa chuột. Cho kinh tế thay đổi nhưng vẫn muốn bảo vệ cơ chế chính trị độc quyền để các đảng viên hưởng lợi tốt đa. Vì muốn "đi một chân" như vậy, cho nên chính họ tạo ra những chướng ngại khiến cơ cấu thị trường không thể hoạt động được.
Cho tới nay, tuy các đảng viên Cộng Sản đang được tư bản hóa nhưng cương lĩnh của họ vẫn cực kỳ bảo thủ. Ngày 28 tháng 5, 2008 Ban Tuyên Giáo Trung Ương đã tổ chức hội nghị nghiên cứu tập trung vào ba lĩnh vực. Thứ nhất, "Xây dựng giai cấp công nhân!" Không biết họ trả lời ra sao với các công nhân đang đình công và bị công an góp sức với cán bộ công đoàn đánh đập. Thứ nhì, "Tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa!" Trong khi đó thì lạm phát đang tăng lên 25% chỉ vì cái đuôi "xã hội chủ nghĩa" này! Thứ ba, "Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ đảng viên." Năng lực lãnh đạo của các đảng viên đã lên đến tột đỉnh thời ông Lê Duẩn rồi, vì lúc đó lãnh đạo chỉ có nghĩa là sai bảo, ai không nghe thì bỏ tù. Ngày nay, dân đã khôn ra và không sợ nữa! Còn "sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ đảng viên" thì vẫn còn đủ mạnh để bảo vệ tài sản và quyền lợi của riêng họ. Đây chính là điểm tựa sau cùng của đảng Cộng Sản. Khi nào các đảng viên đang hưởng lợi vẫn thấy phải bảo vệ quyền hành của Đảng, nếu không mình sẽ mất tài sản và quyền lợi, khi đó chế độ toàn trị của Đảng vẫn còn vững.
Như vậy thì đảng Cộng Sản sẽ chọn hướng đi nào sau những thất bại của chính phủ Nguyễn Tấn Dũng? Họ sẽ phải chọn, một trong hai đường chứ không thể giậm chân tại chỗ mà đổi mới theo lối nửa nạc nửa mỡ như trong 20 năm qua. Nhiều người trong nước đang yêu cầu tiếp tục cải tổ mạnh hơn để giải quyết lâu dài không cho cơn khủng hoảng hiện nay tái diễn. Muốn gỡ rối cho nền kinh tế đang sa lầy thì bước sắp tới phải là cải tổ chính trị. Ngược lại, con đường thứ hai là phe bảo thủ chọn, họ có thể nhân cơ hội này kêu gọi trở về các đường lối cứng rắn để giúp các đảng viên bảo vệ tài sản và quyền hành của họ. Như vậy thì sẽ bước giật lùi; ngưng thi hành các chính sách tháo gỡ nền kinh tế quốc doanh và mở cửa ra với thế giới. Họ có thể nói lý do thất bại kinh tế hiện nay không phải vì cơ cấu chính trị lỗi thời gây trở ngại; mà sẽ trút mọi lỗi lầm trên phe theo chủ trương thay đổi và hội nhập.
Liệu đảng Cộng Sản đem Nguyễn Tấn Dũng cất đi rồi thì sẽ chọn đường nào? Chúng ta biết ngay cả các đảng viên cộng sản đang thấy cần tự bảo vệ tài sản và quyền lợi của mình, họ cũng khó lòng nghĩ đến chuyện đưa Việt Nam quay trở lại một cuộc sống như ở Bắc Hàn. Vì họ hiểu rằng trong một chế độ cực quyền toàn trị, tài sản và quyền lợi của họ không bao giờ được bảo đảm như trong một chế độ có luật pháp rõ ràng và có những định chế bảo vệ luật pháp hữu hiệu, như trong một chế độ dân chủ tự do. Nhìn vào các nước cộng sản ở Đông Âu cũ người ta đã học được điều đó. Khi một nước bắt đầu thiết lập các định chế dân chủ, điều đầu tiên người dân được hưởng là được luật pháp bảo vệ; không lo bất cứ ông lớn nào cũng cướp của hay bắt bớ mình được. Ngay các cựu đảng viên cộng sản cũng được bảo vệ như mọi người.
Nhiều đảng viên cộng sản Việt Nam hiện nay đã trở thành trung lưu, họ sẽ thấy phải có luật pháp bảo vệ các tài sản đã của họ. Và như vậy thì khó lòng đảng Cộng Sản Việt Nam quay trở lại thời Lê Duẩn, Nguyễn Văn Linh, Đỗ Mười. Cho nên nhiều đảng viên cộng sản đã đạt được địa vị trung lưu có thể sẽ đứng về phía đòi cải tổ mạnh hơn. Dù không lật đổ chế độ, họ cũng sẽ không muốn chính trị can thiệp vào kinh tế, bước đầu tiên là phải tách Đảng ra ngoài, không cho can thiệp vào việc quản lý kinh tế. Khi giới lãnh đạo Đảng không còn chi phối mọi quyết định về kinh tế, tài chính; khi các chức vụ quản lý kinh tế được trao cho những người có khả năng chứ không phải cho phe cánh, bè phái; khi tư nhân được kinh doanh tự do; khi các ngân hàng tuân theo kỷ luật thị trường thay vì nghe lệnh các vị bí thư; nghĩa là khi áp dụng thị trường đích thực chứ không có cái đuôi "định hướng" nào hết, thì lúc đó guồng máy kinh tế mới được "hợp lý hóa" để trở thành có hiệu quả hơn. Mà điều này nằm trong quyền lợi không phải chỉ của nhân dân Việt Nam mà thôi, chính các đảng viên cộng sản cũng sẽ được lợi.
Cho nên có thể tin rằng cuộc khủng hoảng trong guồng máy kinh tế ở nước ta hiện nay là một cơ hội để thúc đẩy chủ trương cải tổ tiến nhanh, tiến rộng hơn. Những người tranh đấu cho tự do dân chủ ở nước ta đã thấy cơ hội đó. Cho nên trong thời gian gần đây các hoạt động đấu tranh tự do dân chủ đã lên mạnh hơn. Nhiều nhà tranh đấu có sáng kiến tung các khẩu hiệu đòi tự do lên trời bằng bong bóng bay, ngay giữa Hà Nội. Công nhân các nơi đình công một cách có tổ chức hơn. Các blog ở Hà Nội và Sàigòn, Đà Lạt đang hoạt động mạnh hơn. Người dân bình thường ở Hà Nội thì "bỏ phiếu" bằng cách đi xếp hàng đổi tiền lấy đô la Mỹ! Khi người dân tỏ ý bất tín nhiệm đồng tiền của một chế độ, thì cũng giống như những con chuột bỏ chạy khỏi chiếc tàu đang lo bị đắm. Đồng tiền Việt Nam còn tiếp tục mất giá khi các biện pháp trợ cấp xăng dầu và lúa gạo bị cắt bớt, mối lo hiện nay là người dân sẽ không muốn để tiền nằm không trong các ngân hàng nữa. Khi mọi người kéo tới rút tiền ra khỏi các ngân hàng để mua bất cứ cái gì mua được, thì hy vọng ông Nguyễn Tấn Dũng không nỡ lòng sai công an bắn người ta!