Tuổi đá buồn

1.
Sáng nay trời lạnh và sương mù hơi dầy trên thành Đà làm cho không gian mờ ảo như chuyện liêu trai. Tôi đánh thức đứa con nhỏ - dậy đi học. Nó nhừa nhựa trả lời: "Hôm nay con winter break rồi bố!"
Tôi hoang mang chút xíu! "-, xin lỗi con, bố không nhớ! Vậy con ngủ tiếp đi..."
Trở ra nhà bếp vắng lặng trong một sáng sương mù ngoài cửa sổ thì làm gì cho hết thời gian? Có những thay đổi trong đời sống làm người ta hụt hẫng. Thay đổi nhỏ như công việc chở một thằng bé đi học mỗi ngày, rồi tự nhiên mất job mà cũng hụt hẫng sao sao ấy! Đất trời vàng thu vô cùng lãng mạn rồi tự nhiên đông xám xì xám xịt, bủa sương mờ, gió lạnh... làm cho vạn vật cũng hụt hẫng hay chỉ là chuyện người buồn cảnh có vui đâu bao giờ như thơ Tiên Điền. Ngồi nghĩ đến hôm đi làm bữa cuối để từ mai retire, không biết khi ấy cảm giác còn hụt hẫng tới đâu nữa? Người ta như con trâu, ra đồng mỗi sáng thì oải - nhưng bác nông dân... lỡ đi bán muối, thì trâu biết làm gì ngoài việc gặm cho hết đám cỏ khô buồn tênh cho qua thời gian còn lại khi bạn mình đã đi xa. Người ta làm gì cho hết thời gian còn lại sau khi trút bỏ được cái cày-cơm-áo? Rồi làm gì cho hết thời gian còn lại khi người bạn đồng sàng không khổng bỏ cuộc chơi? Dù vẫn biết, đôi khi đồng sàng mà mộng bỏ đi chơi riêng để có cụm từ "đồng sàng dị mộng" làm nên biết bao nước mắt song song với nụ cười. Dù vẫn biết, đường xa vạn dặm thì trước sau, ai cũng đi qua một lần. Hình như tôi nghĩ hơi sớm về chuyện này khi thật sự chưa tới lúc, tới tuổi đá buồn. Nhìn vô trang báo mạng buổi sáng... có con trâu già đi gặm cỏ non; có con trâu già ngồi ôn quá khứ như mới hôm qua. Quá khứ không mất tiền mua nên cũng phù hợp với túi tiền chỉ còn một đầu ra chứ không còn đầu vô nữa, là những người cao niên ngồi đếm chút tiền già để biết rằng xoay sở cỡ nào cũng không đủ cho cuộc sống ăn ít mà thuốc nhiều. Người may mắn hơn, được con cháu hỗ trợ tài chánh thì ngồi đếm qũy thời gian hao mòn trong tâm tư bất lực.
Bỗng khơi khơi tôi nhờ về thuở nhỏ, có khi tôi ước gì mình có chòm râu dài, bạc trắng như ông Hai, Ba, Tư... trong xóm cho con nít cúi đầu: "Thưa ông..." mỗi khi giáp mặt trên con đường làng đã nhẵn mặt nhau mà cứ phải khoanh tay cho khỏi mang tiếng vô lễ và nặng nề hơn là bị đòn vì tội không chào người lớn khi gặp mặt. Có lần tôi ghét ông Ba vì rầy tôi: "Sao mày bắn chim hoài vậy?..." Tôi ghét nên không thèm chào ông nữa, để cuối cùng ông mắng vốn với mẹ tôi: "Cái thằng... sát nghiệp của nó lớn lắm nha thím. Nó cứ lang thang với cái ná mà sát sanh mấy con chim trời. Chim người ta phóng sanh không xuể cho nó bắn..."
Mẹ tôi dạ dạ, vâng vâng... cho ông Ba vui lòng, nhưng đâu có quên về nhà cho tôi một trận. Tịch thu cái ná quăng vào bếp lửa đang cháy. Đó là nỗi đau đầu đời mà tôi nhớ tới hôm nay. Có là một đứa trẻ quê thì mới hiểu hết nỗi vui mừng khi thấy được một cành ổi có hình chữ Y đều đặn. Gỗ cây ổi nổi tiếng dẻo dai mà lị. Từ đó, đêm nằm mơ thấy bà Tư, bà Tám... chặt cây ổi vì lý do... gì đó! Và đương nhiên cành ổi hình chữ Y đều đặn ấy thì đâu riêng gì một mình tôi thấy! Thế là phải có chút vận may - kịp thời có mặt khi bà Tư, bà Tám chặt cây ổi. (Sự giành giật nếu có xảy ra với vài đứa cùng có mặt ở hiện trường thì tôi không ngại lắm vì tôi không lớn con hơn bọn trang lứa, nhưng nổi tiếng...lì! Thì xá gì một trận uỵch nhau để giành cho được.) Nhưng ít nhiều, sự cầu may đã hình thành trong giấc ngủ. Mà hễ có mong cầu thì thần linh xuất hiện cho có cái đích để gởi gấm những ước mơ, nguyện vọng. Tôi bắt chước bà Tám đầu đỏ (mặt bà có cái bớt đỏ bự hơn nửa gương mặt nên cả xóm gọi là bà Tám đầu đỏ). Bà Tám cúng cô hồn rất khác người ta, bà gài cổng rào kẽm gai thật kỹ, cúng xong thì ném mía lóng, đậu phộng luộc ra ngoài rào cho đám con nít hàng xóm. Từ cóc, ổi trở lên đến bánh bông lan, heo quay, vịt quay thì không bao giờ ném ra mà dọn vô... nhà. Đặc biệt, bạc cắc thì bà Tám ủm ba la... ủm bà là... tay quay như vận động viên ném tạ chừng mươi vòng... rồi ném ngược lên nóc nhà bà Tám - đã có anh Luông là con trai bà ngồi chong ngóc trên đó! Nói tóm lại là không xảy đồng nào, nên tôi chỉ còn những câu thần chú của bà Tám đã vái trong khi thành kính dâng hương cúng cô hồn. Bà Tám làm mặt nghiêm, hít một hơi sâu thật là sâu... rồi vái: "D...z...á...i... ông Chời bự thiệt là bự! Dzái ông Phật... nhỏ hơn chút xíu! Dzái ông Địa thổ thần... (hết hơi nên không đáng kể). Lấy hơi lại đầy phổi, dzái tiếp. Dzái ông làng ông xã... (lên giọng vì hơi mới nên bự lắm! Mà nhớ cho kỹ thì dzái ông làng ông xã bự thiệt vì thỉnh thoảng trong xóm lại có một thằng nhỏ giống ông làng ông xã y chang mà ai hỏi: "Nó con ai?" thì má nó chỉ cười!) Cuối cùng là dzái cô hồn các đảng... như bong bóng xẹp (vì lại hết hơi.)
Tôi bắt chước mấy câu thần chú nhớ đời để trước khi chìm vào giấc ngủ hằng đêm cũng "dzái" vài ông cho con được nhánh ổi. Vậy là từ ông dzái nhớn đến ông dzái nhỡ xuống tới ông dzái nhí... chứng nhận lòng thành mà ban cho tôi nhánh ổi sau một trận thư hùng với võ lâm đồng đạo, mãnh hổ nan địch quần hùng nên u đầu sứt trán cũng phải giành cho được nhánh ổi hình chữ Y mang về. Được nhánh ổi như nguyện rồi thì phải giấu sao cho bọn lục lâm thảo khấu đừng thấy mà phỏng tay trên, nghĩa là không thể giấu ngoài trời, ngoài nhà. Nhưng giấu trong vườn nhà thì mẹ lại tống vô bếp lửa nấu cám heo, mà giấu dưới gầm giường thì thằng em tôi ưa "đấm dài" sẽ hôi mùi xú uế, sẽ mất linh ngoài sa trường... Ôi! Có làm con nít dưới quê mới thấu cho lòng này.
Nhưng dù sao tôi cũng đã "dzái" các cấp thần linh từ trung ương tới địa phương nên có bề trên che chở thì sợ quái gì nữa chứ?! Đến hôm... thiên thời (buổi trưa-không đi học), địa lợi (mẹ vắng nhà), nhân hoà (thằng em bị bệnh, rên ử ử như đòi vợ trong nhà nên không quấy rầy tôi). Tôi lén lấy được con dao phay ra đầu hè, giây phút quyết định chặt đến đâu để giữ lại được đúng cái khung ná là cả một tính toán... toát mồ hôi. Lại "dzái" không dzái sao linh được! Dzái hết thần linh mười phương tám hướng mới chặt được một chữ Y bằng nhánh ổi cân đối, gần đúng như ý nguyện. (Tôi biết cắt bằng cưa thì mặt cắt sẽ phẳng phiu, đẹp hơn... nhưng rớ tới cây cưa của cha tôi thì chết đòn.) Rồi thì cái khó ló cái khôn, lựa chỗ xi măng nhám nhất trên sân và ngồi mài cho phẳng ba mặt cắt; mài tới cảm nắng mới tạm tạm như ý! Sau đó là màn cạo gió, ăn cháo, uống thuốc cảm, mặc quần dài... và tuyệt nhiên không được ra khỏi nhà vì đã lâm trọng bệnh.
Khi đã qua cơn thập tử nhất sinh vì một trận cảm nắng thì lại đào góc vườn đã chôn cái khung ná lên. Đi tìm cái hũ chao không, đập ra lấy miểng để dùng miểng keo chao mà cạo lên khung ná cho thật trơn tru, bóng bẩy... Sựt. Đứt tay. Ngậm ngón tay đỏ máu, đau điếng hồn, đau vãi đái... nhưng tuyệt nhiên không khóc. Khóc là mất hết chí khí nam nhi - đại trượng phu. Lại gom miểng đi vứt cho không ai hay, chôn gọng ná sắp thành vô địch ná trong xóm xuống góc vườn, lấy lá khô phủ lên cho đừng ai biết.
Ngồi ngậm ngón tay đứt tới xương mà sợ hết máu thì mình sẽ chết. Hiểu biết lúc đó đơn giản là máu chảy ra bao nhiêu thì mình nuốt vô bấy nhiêu, chỉ mất vài giọt nhỏ xuống sân xi măng-không lấy lại được thì ăn nhiều cơm vô sẽ bù lại. Thế là ngồi mút máu tươi trên ngón tay đứt, tanh ơi là tanh. Cuối cùng... ói. Những đứa khác đã hô hoán về tai nạn lao động của mình nên được băng bó và không thiếu một trận đòn vì nhất quyết không khai: "Mày đã làm gì mà đứt tay?"
Khi vết thương đã lên da non thì lại lén đập hũ chao để có miểng cạo tiếp khung ná cho tới láng coóng và nhẵn thín như cây ba-toon mới chịu. Ngồi nhìn cái khung ná đẹp như một giấc mơ là hạnh phúc tuổi thơ miệt vườn. Nghĩ đến kẻ thù mối mọt thì sợ tái tê trong lòng nên lén đem ngâm xuống ao. Tôi cũng không ngờ hồi nhỏ tôi lại hiểu biết quá nhiều từ những kinh nghiệm của người lớn. (Cột nhà trước khi cất nhà cũng ngâm dưới ao hai, ba năm cho đừng mối mọt sau này.) Tôi cột cái khung ná yêu qúy của tôi vô một cục gạch thẻ - lượm ngoài hè cho có sức nặng chìm sâu và khó thất lạc, ném xuống ao trong một trưa vắng bóng người để giữ bí mật và cả bí kíp làm ná.
Từ đó, trên đường đi học về là mắt dán xuống đất để tìm dây thun. Mỗi ngày tảo thanh nhà bếp của mẹ đôi bận để sưu tập dây thun. Ở trường học, Cô giáo không bắt làm nhiều toán trong lớp bằng ở nhà với miếng gạch đỏ mẻ ra từ đâu đó, được dùng thay phấn và những bài toán cộng, toán nhân... được viết lên sân xi măng. Ai cũng mừng lúc này tôi hiếu học; chỉ mình tôi tìm ra đáp số: Tôi cần tổng cộng 42 cọng dây thun cột đồ mà người lớn thường vứt đi. Cả một công trình ấp ủ trong thầm lặng đến hôm đã có đủ 42 cọng thun thì không tìm được một miếng da bò "xứng đáng" cho cái ná vô địch thiên hạ sẽ làm lu mờ hết những cái ná đã từng gây kinh hoàng cho xóm làng miền quê. Tôi nghĩ tới những đôi xăng-đan (sandal) bằng da đã hư bỏ thì quai da của nó đủ dài nhưng không đủ lớn cho miếng da bọc được hòn sỏi... Ôi. Nhức đầu nhức óc và mất ngủ... mới tìm ra được miếng da bò như mơ! Nó chính là cái cặp táp của tôi đi học mỗi ngày. Nhưng đặt dao, kéo vào cái cặp cũng đồng nghĩa với đặt mông lên bộ ván gõ nhà mình cho mẹ nẹt ít nhất là chục roi. Tính sao đây, khi một miếng da thuộc nơi miền quê nằm ngoài khả năng có được của một đứa trẻ. Từ khi đặt kéo vô chính cái cặp táp của mình thì tôi đã mặc sẵn ba lớp quần cho đỡ đau! Đó là cái suy nghĩ dám trả giá cho ước muốn của mình đầu tiên trong cuộc đời tôi.
Mọi chuyện diễn ra y như biết trước. Sau trận đòn kinh thiên động địa tới dám cắt cặp táp... chơi. (Dĩ nhiên là tôi đâu nói ra ý định cắt cặp để làm ná). Tôi nhớ hôm thiên thời, địa lợi, nhân hoà tiếp theo là tôi lội xuống ao, mò trúng cục gạch thẻ có cột cái khung ná biết trước ở chỗ nào nhưng tim tôi rộn lên một niền vui không gì sánh được. Lúc ngồi một mình dưới giàn mướp mà ngắm cái khung ná đen đen màu sình mới cảm nhận được hết hạnh phúc trong tầm tay. Tôi cẩn thận đến độ vẽ rồi cắt hai miếng giấy 1cm x 6cm; một miếng giấy rộng 3cm x 8cm, có hai cái râu hai bên cũng 1cm x 6cm. (Tất cả những kích thước này là sự tính toán sau nhiều đêm trăn trở... nhưng từ thở qua ngáy thì quên hết của một khoa học gia - đêm mai lại tính lại!)
Những miếng da cỏn con, mềm mại trong tay rất xứng đáng với một trận đòn, sự tính toán khoa học đã biến ước mơ gần thành sự thật! Giây phút thắt thun, buộc da vô khung ná... nó trang trọng như chế bom nguyên tử. Từng động tác cẩn trọng đến nín thở để kinh thiên động địa sau này. Và giờ linh đã điểm. Tôi đánh cắp ba cây nhang ở nhà, bao diêm quẹt, vô mở khạp gạo mà thằng anh tôi vừa giấu vừa dú trái mảng cầu xiêm của nó trong đó. (Thằng này tuổi con heo nên giấu trái mảng cầu trong khạp gạo mà viết note bên ngoài để thôi không kiếm được). Tôi tuổi con cọp nên lịch sự có thừa - mượn tạm để đi tế thần linh thôi. Không quên hái bông bụp trên bờ rào hàng xóm. Khi đã đủ lễ thì trốn ra bờ sông trưa vắng, thắp nhang, dâng hoa trái cùng những lời "dzái" tự nghĩ ra để cầu Thần ná ban cho phép mầu - bách phát bách trúng!
Nhang tàn, hoa héo vì nắng chang chang... trái mảng cầu đã quá chín, chín tới rịn ra nước ngọt dính lên tay, mút mút mấy ngón tay mà cứ ngỡ là mảng cầu này không có hột! Cắn vô một phát thì ngọt đến chân răng... mùi thơm xông lên mũi, thịt mảng cầu dai dai trong miệng... ngậm mà nghe chứ hổng giỡn đâu! Tôi nghĩ tiếp: Cùng lắm, hồi thằng anh la làng đâu mất trái mảng cầu thì coi như... chuột chịu trách nhiệm! Vậy là cọp con thẳng ruột hưởng thụ xong trái mảng cầu. Tới màn quan trọng nhất là khai hỏa cái ná linh thiêng vì sợ phát đầu mà bắn không trúng đích thì sẽ xui muôn đời! Tôi đặt hòn sỏi đầu tiên vào cái ná linh thiêng, giương lên; giương ra... nhưng không nhả đạn. Giây phút ấy nó lâng lâng cảm khoái mê hồn, ước gì viên sỏi đầu tiên bay ra khỏi ná thần thì có hai con chim cắm đầu xuống đất - mới thoả nguyện và công phu hình thành cái ná. Để coi.
Trên tàn cây mằm ở bờ sông có tiếng chim kêu... tiếng chim sâu chí choé thấy ghét, giống chim nhỏ con to mồm như một mụ phù thủy choắt cheo, chuyền cành rất nhanh làm cho người thợ săn không thể rời mắt khỏi nó, chân cứ di chuyển theo tiếng kêu dụ dỗ của nó mà giẫm lên "mìn mùi", nhiều khi lọt tõm xuống sông mới tức khí cành hông. Tôi phải trừng trị cái lũ chim sâu nhát thích nhưng lắm mồm như ông Nghị gật ở Hạ Viện cho thiên hạ thái bình, làng xóm yên vui! Tôi giương ná thế thiên hành đạo. Phựt! Hòn sỏi rớt bõm xuống sông, tạo thành những vòng tròn đồng tâm, con chim sâu thấy ghét - phẹt một bãi khinh bỉ kẻ bất tài, vô dụng... rồi khinh khỉnh bay đi.
Người thợ săn thật thà ngồi khóc vì bàn tay năm ngón đã tím bầm ngón trỏ. Có những thất bại không thể nào chấp nhận được nhưng đó là sự thật 100%. Sự thật đau hơn ngón tay đau mà tôi đã nếm ở tuổi lên 10. Đau hơn nữa; đau nhất đời là mẹ tôi tìm được tôi ngủ gục ngoài bờ sông. Cây roi lăm le trên tay không còn uy hiếp nổi tinh thần của kẻ thắng không kiêu; bại không nản. Nhưng cái ná tôi yêu bị ném vô lò lửa đang nấu cám heo để chấm dứt tình mẫu tử - không bao giờ còn thiêng liêng nữa!
Tôi mang mối hận lòng cho đến khi làm được cái ná khác; cho đến khi tôi thành thiện xạ - bách phát bách trúng - nổi tiếng giang hồ miệt vườn. Nhưng công trình đầu đời - cái ná đầu tiên đã in sâu trong tiềm thức - không đội trời chung với mẹ tôi.
Đâu ngờ được lòng người thương qua loa; hận tà tà nhưng hận lòng thì lâu lắm lắm! Lúc mẹ tôi đeo bông tai cho cô dâu, tôi thấy mẹ tôi là người ác, tôi không muốn người ác được cái vinh dự đeo bông cho cô dâu trong ngày cưới. Tôi ước gì giờ này có cái ná để tôi bắn một hòn sỏi - bảo đảm mẹ tôi giãy nảy. Nghĩ trong đầu như thế nên tôi cười một mình. Những tiền bối trong dòng họ hiểu lầm đến tội nghiệp! "Thằng, lấy được vợ rồi... khoái quá! Nó cười hoài!"
Thế là sau đám cưới, tôi đi tìm lại cái ná của thời xà lỏn, ở trần mà tôi cất kỹ trong tủ sách quý của tôi. Thỉnh thoảng tôi cầm cái ná ra sông thì cả đám con nít theo ra xem tài thiện xạ của tay phá làng phá xóm có thành tích xa xưa. Vợ tôi cũng không ngờ... thỉnh thoảng dọn dẹp bớt lon bia, gạt tàn thuốc, sách báo... trong xe tôi thì em gặp cái ná! "Anh đem ná theo xe làm gì vậy?" Tôi trả lời cũng ngang ngược lắm! "Mắc mớ gì tới em!" Không ngờ tới hôm tôi thấy cái ná của mình trong thùng rác sau khi vợ dọn xe giùm. Tôi nổi khùng - gây lộn! Sau đó, tôi giấu cái ná dưới ghế lái xe với giăm hòn sỏi. Những lúc lang bạt kỳ hồ đâu đó, ngẫu hứng móc ná trổ tài là một thú vui như bắn gẫy cuống hoa để cái hoa gì đó rơi xuống mà còn nguyên vẹn cho một cô bé, bắn cứu chiếc dép cậu bé lỡ ném lên trái me, cứu con diều bị vướng trên cây nhưng chiếc dép ở luôn trên đó. Tôi bắn như để - có tiếng giang hồ. Tôi bắn điếu thuốc đang cháy đỏ mà bạn tôi dắt ở bờ rào, bắn rơi cục than đầu điếu thuốc nhưng không được rơi điếu thuốc xuống đất thì thắng một két bia, bắn vậy mới gọi là bắn! Cái ná vui buồn với tôi tới hôm vô bệnh viện thăm mẹ tôi ngáp ngáp trên giường bệnh. Tôi nắm bàn tay người sinh ra mình mà lòng ngập tràn ý nghĩ, ước gì con đau thay mẹ được cho mẹ khỏi chịu đau. Ước gì con nghĩ ra được cách khác với bác sĩ để điều trị cho mẹ chóng khỏi bệnh... Ước gì! Ước gì bàn tay này chưa từng ném cái ná của con vô bếp lửa! Tôi đánh tay mẹ tôi cái chát. Mẹ chửi rằng: "Tiên sư cái thằng, sao đánh tay mẹ?" Tôi trả lời: "Con thương mẹ lắm!" Nhưng kỳ thực tôi đánh trả thù tội quăng ná của tôi ngày xưa vô bếp lửa. Đánh một cái để xoá bỏ hận thù. Tôi chăm sóc mẹ tôi từ đó, từ đó anh em trong nhà giao cho tôi nhiệm vụ chăm sóc sức khoẻ mẹ tôi vì tôi có kiến thức nhất nhà về y học. Cái ná về lại tủ sách của tôi ở nhà mẹ để nghỉ hưu.
Hôm tôi về nhà mẹ lần cuối để mai đi xuất cảnh. Tôi mở tủ sách để chia cho đàn em trong xóm. Cái tủ riêng tư của tôi từ ngày còn nhỏ, tôi cho thằng cháu làm tủ đựng đồ chơi điện tử của nó. Những lá thơ tình thời đi học, khăn tay có thêu tên con ma trơi bên Trưng Vương. Bây giờ nhìn lại! Sao nó dễ thương chi lạ dù nó sến động trời! Cái khăn tay khác vừa khô khốc vừa nhăn nheo vì nước mắt chủ nhân thấm đẫm... còn nhiều cái khác không tiện liệt kê vì có cái màu hoa trinh nữ, cái màu tím... thương ai về ngõ vắng! Tôi ngồi ngậm ngùi tới thương thân, tới qua cơn mê mới xám hồn. Trời mẹ ơi! Còn không mau mang hết ra sông mà phi tang để mẹ thằng cu Nhí biết được thì thằng cu Nhớn hộc xì dầu.
Cuối cùng là cái ná. Tôi nhặt hòn sỏi, giương ná ngắm bông lục bình lẻ loi đang trôi trên sông, (cái hình ảnh như tôi mai này nơi phương trời viễn mộng thật đáng ghét) tính bắn lần cuối cùng trong đời yêu ná thì một thằng nhỏ thò lò mũi xanh xuất hiện. Nó chỉ tôi con chim chảo trên đọt dừa một cách bí mật vì sợ chim nghe sẽ bay đi. Tôi bắn cho nó con chim chảo gần bằng con bồ câu. Nó mừng ơi là mừng! "Thế nà chiều nay nhà cháu có thịt dzồi! Đội ơn ông." Thằng bé di dân ngoài Bắc vào đấy à? Ngày mai, tôi cũng đã là người di dân, chẳng biết phải đội ơn ai trên nước Mỹ?! Tôi cho thằng bé cái ná thần, bảo nó đi đi... Tôi nhìn lại xóm làng mình lần cuối. Nhìn xuyên về quá khứ của tôi. Tôi chúc mừng một xóm làng hiền hoà về việc từ mai - thằng phá làng phá xóm bậc nhất đã đi biệt xứ. Tôi trở vô nhà từ giã mẹ tôi...

2.
Những ngày ẩn cư trên nước Mỹ, một trưa hè ngày nghỉ buồn tênh. Tôi vô nhà lấy cái thớt nhựa của bà xã với cây cưa. Sau một tiếng đồng hồ thì tôi đã có trong tay cái khung ná diệu kỳ. Tháo cha nó cái bánh xe đạp của thằng con để lấy cái ruột xe thì mới có dây thun - ngày mai đi làm về - ghé Wal-Mart mua cái ruột xe khác. Ở Mỹ, phá sướng thiệt! Một tiếng đồng hồ tiếp theo thì vợ con tôi đứng sau lưng, nhìn tôi bắn mấy cái lon bia ở cuối sân. Thằng con tôi khoái quá nhưng vợ tôi thì chán quá. Lại cái ná, cái ná ngày xưa tôi đã bắn trúng tim nàng. Chẳng mất công nhiều vì thằng con khẳng định được sự di truyền về tài bắn ná, nó cũng 10 tuổi như bố hồi xưa, giương giương, bắn bắn...
Tôi đi rửa xe cho vợ để hy vọng đừng ném cái ná vào thùng rác. Vừa rửa xe ngoài drive way, vừa nghe tiếng thằng con bắn lon trong sân thật là đã tai. Rửa xong xe thì tôi đi tắm, đi tắm ra không thấy thằng con ngoài sân sau thì hoảng! Nó xách ná đi shot cửa sổ nhà hàng xóm thì phiền phức lắm. Vừa mở cửa rào sân sau để xem con đâu thì ôi thôi thôi...! Thấy mà la không kịp với nó buông hòn sỏi oan nghiệt! Nguyên có con chim đậu lên nóc xe bố nó vừa rửa, lại phẹt xuống kính xe mới tức! Nó trừng trị... cái kính xe mẹ nó mới mua ba chục ngàn đồng bạc. Thôi thì, thay kính cửa xe chừng hai ba trăm để đổi lấy một bài học cho con cũng không mắc mỏ gì! Nhưng ăn làm sao? Nói làm sao để cái ná đừng bị ném vô thùng rác mới là chuyện lớn?!
Trời đất qủy thần ơi! Cái xe mới mua ba chục ngàn mà thằng con chơi tan tành kiếng cửa thì cái ná làm sao không vô thùng rác cho được! Chỉ còn lại điều an ủi tôi nhất sau khi cái ná vô thùng rác là thằng con tôi không bị đòn như tôi hồi nhỏ. Nó được giảng giải chi tiết, tận tình về việc không nên chơi những trò chơi nguy hiểm... và sự thấu hiểu của nó cũng rất vừa lòng tôi: "Mẹ nói đúng rồi! Chơi cái này nguy hiểm thiệt, nhưng con công nhận là chơi ná đã thiệt!..."
Tôi chờ em đã vô phòng luyện phim bộ, tôi lẻn ra sau nhà thì gặp thằng con đang bới thùng rác! Đúng là hổ phụ sanh hổ tử.

3.
Mười năm sau, nó hai mươi thì thằng em nó lên mười. Thằng này sanh ở Mỹ nên khi thấy anh Hai nó moi cái ná dưới gầm giường anh Hai ra và nói nó ra sân, anh Hai chỉ cho chơi cái này hay lắm! Nó trố mắt kinh ngạc với món đồ chơi quá giản dị. Nó nói nó có thấy một cái giống như vầy ở tiệm bán đồ chơi nhưng đẹp hơn và safety hơn! Đúng là đồ Mỹ con, cái gì cũng phải safety là trên hết! Nó không chơi, làm anh Hai nó mất hứng, ngồi bắn lon một mình ngoài sân sau. Cha nó ngồi buồn thầm lặng mà nhìn hai thằng con. Thằng sinh ở Việt Nam, dù bây giờ có nói tiếng Việt lờ lợ thì nó cũng còn đậm chất trẻ quê trong huyết quản. Thằng sanh ở Mỹ, dù ăn cháo phải xịt chút nước tương để thôi mất gốc Tàu của mẹ, nhưng nó là thằng Mỹ con gần như chánh hiệu: "Hai, đừng chơi nữa Hai! Cái này dở lắm! Nó không safety đâu, nó làm cho tay Hai bị bể... chảy máu đó! Nó làm bay tầm bậy, bể cái windows nhà người ta là police bắt Hai đó! Bỏ đi Hai, đừng chơi nữa..."
Thế là giấc mơ - ít nhất có một lần xuất hiện trong đầu óc tôi những lúc đi làm mệt quá! Tôi ước gì thời gian qua mau để mình retire, để thong dong... khi xem hoa nở khi chờ trăng lên, rảnh rang mà làm ra những cái ná tuyệt vời cho mấy thằng cháu nội. Hết rồi! Cái ná không còn trong tự điển đồ chơi của con nít dù là gốc Việt nhưng sanh ở Mỹ. Tôi buồn không hiểu vì sao tôi buồn?
Đông tàn, xuân sang ngoài khung cửa. Bốn mùa như gió, bốn mùa như mây... Bốn mùa thay lá của Trịnh công Sơn không dưng vang vọng trong đầu.
Phan